რა არის გულისრევა და ღებინება და რატომ ჩნდება ისინი
გულისრევა მუცლის ზედა ნაწილში ან ყელში უსიამო შეგრძნებაა, როცა გიჩნდებათ განცდა, რომ ახლა გაგღებინებთ. ღებინებისას კუჭის შიგთავსი უნებლიედ ამოდის. ეს დაავადება კი არა, სიგნალია: მას აგზავნის კუჭი და ნაწლავები, შიდა ყური ან ტვინი, ასევე წამლები, ალკოჰოლი, ორსულობა და სტრესი. უმეტეს შემთხვევაში მიზეზი უწყინარია და ერთ-ორ დღეში გადის, მაგალითად ნაწლავური ინფექციის დროს. ღებინების მთავარი საფრთხე სითხის დაკარგვაა, ამიტომ მნიშვნელოვანია იცოდეთ, როდის არის ეს უკვე მეტი, ვიდრე უბრალო მოწამვლა.
გულისრევა დილით
დილის გულისრევა ხშირად ორსულობის ადრეული ნიშანია, მაგრამ ყოველთვის არა. მისი მიზეზი შეიძლება იყოს ცარიელი კუჭი, ძილის უკმარისობა, გულძმარვა, გასტრიტი ან ზოგიერთი წამალი. თუ ორსულობა შესაძლებელია, გააკეთეთ ტესტი. თუ დილის გულისრევა კვირეების განმავლობაში მეორდება და ორსულობა გამორიცხულია, მიმართეთ თერაპევტს ან გასტროენტეროლოგს.
გულისრევა და ღებინება ორსულობისას
პირველ თვეებში გულისრევა ძალიან ხშირია და ჩვეულებრივ თანდათან სუსტდება. ეხმარება ხშირი ჭამა პატარა ულუფებით და სითხის სმა პატარა ყლუპებით. მაგრამ თუ დღის განმავლობაში ბევრჯერ გღებინებთ, წყალსაც ვერ იკავებთ, სწრაფად გეკლებათ წონა ან თავბრუ გხვევთ და სუსტად ხართ, ნუ დაელოდებით: მიმართეთ გინეკოლოგს.
გულისრევა და ღებინება ფაღარათით და სიცხით
ღებინება თხიერ განავალთან და სიცხესთან ერთად ყველაზე ხშირად ნაწლავურ ინფექციაზე ან საკვებით მოწამვლაზე მიუთითებს. ბავშვებში ეს ხშირად როტავირუსული ინფექციაა. ღებინება ჩვეულებრივ ერთ-ორ დღეში წყდება, განავალი კი უფრო დიდხანს ნორმალიზდება. თუ გულისრევას თან ახლავს კანის გაყვითლება, მუქი შარდი და სისუსტე, შესაძლოა ეს იყოს ჰეპატიტი A და ექიმთან ვიზიტი აუცილებელია. მონათესავე სიმპტომებზე იხილეთ გვერდები დიარეა და სიცხე.
გულისრევა ჭამის შემდეგ და მუცლის ტკივილთან ერთად
გულისრევა ჭამის შემდეგ, სიმძიმე და წვა მუცლის ზედა ნაწილში დამახასიათებელია გასტრიტისთვის, რეფლუქსისა და საჭმლის მონელების დარღვევისთვის. თუ ტკივილი მკვეთრია და მატულობს, განსაკუთრებით მარჯვენა ქვედა მხარეს, ამაზე ცალკე გვერდია: მუცლის ტკივილი. ძლიერი ტკივილი ღებინებასთან ერთად სასწრაფო შეფასებას საჭიროებს.
გულისრევა თავის ტკივილთან და თავბრუხვევასთან ერთად
გულისრევა თავის ტკივილთან ერთად დამახასიათებელია მიგრენისთვის, თავბრუხვევასთან ერთად კი შიდა ყურის პრობლემებისა და წნევის ცვალებადობისთვის. იხილეთ თავის ტკივილი და თავბრუხვევა. მაგრამ თუ თავის ტკივილი უცებ დაიწყო და ცხოვრებაში ყველაზე ძლიერია, კისერი ხისტია, გაქვთ ცნობიერების არევა ან თავზე დარტყმის შემდეგ გღებინებთ, დარეკეთ 112-ზე.
გულისრევა და ღებინება ბავშვს
ბავშვებში ღებინება უმეტესად ინფექციურია, მაგრამ ისინი მოზრდილებზე სწრაფად ექვემდებარებიან გაუწყლოებას. საგანგაშო ნიშნებია: სმაზე უარი, შარდვის შესამჩნევად იშვიათობა, პირის სიმშრალე, ტირილი ცრემლების გარეშე, მოდუნება და მოდუნება. ბავშვი პედიატრს იმავე დღეს აჩვენეთ, განმეორებითი ღებინების მქონე ჩვილი კი სასწრაფოდ. თუ ჩვილი ძუძუს წოვს, კვება არ შეწყვიტოთ, მხოლოდ უფრო ხშირად და ნაკლები რაოდენობით აჭამეთ.
რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე
- სვით ხშირად და პატარა ყლუპებით: წყალი, სუსტი ჩაი ან აფთიაქში არსებული სარეჰიდრატაციო ხსნარი. დიდი რაოდენობით სმამ ახალი ღებინება შეიძლება გამოიწვიოს.
- ღებინების შემდეგ პირველ საათებში არაფერი ჭამოთ, შემდეგ დაუბრუნდით მსუბუქ საკვებს პატარა ულუფებით და ერიდეთ ცხიმიან, ცხარე და შემწვარ კერძებს.
- დაისვენეთ, გაანიავეთ ოთახი და ჭამის შემდეგ მაშინვე ნუ დაწვებით.
- სანამ მიზეზი გასაგები არ არის, გულისრევის ან ფაღარათის საწინააღმდეგო წამლები ყოველი შემთხვევისთვის ნუ მიიღებთ და ბავშვს ექიმის გარეშე ნუ მისცემთ.
- ტუალეტის შემდეგ და ჭამამდე ხელები დაიბანეთ: ნაწლავური ინფექციები გადამდებია.
- ჩაინიშნეთ, როდის დაიწყო, რამდენჯერ გაღებინათ, რა მიირთვით, გაქვთ თუ არა სიცხე და რამდენჯერ შეშარდეთ: ექიმი ამას გკითხავთ.
როგორ ეძებს ექიმი მიზეზს
ექიმი გეკითხებათ დაწყებაზე, საკვებზე, წამლებზე, ორსულობაზე და სხვა სიმპტომებზე, ათვალიერებს მუცელს და აფასებს გაუწყლოების ნიშნებს. შემდეგ შეიძლება დაგჭირდეთ სისხლის, შარდისა და განავლის ანალიზი, მუცლის ღრუს ექოსკოპია, გასტროსკოპია, თავის სიმპტომების დროს კი ნევროლოგის გასინჯვა. მკურნალობა მიზეზზეა დამოკიდებული; გაუწყლოებისას შეიძლება წვეთოვანი გჭირდებოდეთ.