გულძმარვა: მიზეზები, რა ვქნათ და როდის მივმართოთ ექიმს

რა არის გულძმარვა და როგორი ხდება ის

გულძმარვა მკერდის ძვლის უკან წვის შეგრძნებაა, რომელიც ყელისკენ ადის და ხშირად პირში მჟავე ან მწარე გემოს თან ახლავს. ის ჩნდება, როცა კუჭის შიგთავსი უკან, საყლაპავში ბრუნდება (რეფლუქსი). დროდადრო ბევრს აწუხებს და ეს აუცილებლად დაავადება არ არის. თუ გულძმარვა კვირაში რამდენჯერმე მეორდება, შესაძლოა საქმე გასტროეზოფაგურ რეფლუქსურ დაავადებას ეხება. მას აპროვოცირებს ცხიმიანი და ცხარე საკვები, ყავა, შოკოლადი, ალკოჰოლი, მოწევა, გადაჭამა, ჭარბი წონა, სტრესი და ზოგიერთი წამალი.

გულძმარვა ჭამის შემდეგ

წვა ჭამიდან გარკვეული დროის შემდეგ ყველაზე ხშირად გადაჭამასთან, ცხიმიან ან ცხარე საკვებთან, გაზიან სასმელებთან და ყავასთან არის დაკავშირებული. ეხმარება პატარა ულუფები, ნელა ჭამა და იმ პროდუქტებზე უარი, რომლებიც სიმპტომს იწვევს. თუ გულძმარვა თითქმის ყოველი ჭამის შემდეგ გაქვთ, მუცლის ზედა ნაწილში სიმძიმე, გულისრევა და ბოყინი ახლავთ, შესაძლებელია გასტრიტი ან რეფლუქსი: გასტროენტეროლოგის მიღებაზე უნდა მიხვიდეთ.

გულძმარვა ღამით და წოლისას

წოლისას მჟავა საყლაპავში უფრო ადვილად ხვდება, ამიტომ გულძმარვა ხშირად ღამით გვაწუხებს. ვახშმის შემდეგ მაშინვე ნუ დაწვებით და საღამოს ნუ გადაიჭამთ. საწოლის თავის ნაწილი შეგიძლიათ 10–20 სანტიმეტრით ასწიოთ და არა უბრალოდ დამატებითი ბალიშები დაიდოთ: ასე მთელი სხეული დახრილ მდგომარეობაში რჩება. თუ გულძმარვა ღამით კვირაში რამდენჯერმე გაღვიძებთ, მიმართეთ ექიმს.

გულძმარვა ორსულობისას

ორსულობის დროს გულძმარვა ხშირია, რადგან საშვილოსნო იზრდება და ჰორმონალური ფონი იცვლება. ეხმარება ხშირი და პატარა კვება, ძილის წინ საკვებზე უარი და საწოლის თავის ნაწილის აწევა. გულძმარვის ნებისმიერი წამალი ორსულმა მხოლოდ ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ უნდა მიიღოს.

გულძმარვა და ტკივილი გულმკერდში: როცა ეს კუჭი არ არის

წვა მკერდის ძვლის უკან გულის პრობლემასაც შეიძლება გამოეწვია, ამიტომ ფრთხილად იყავით. თუ ტკივილი ან წნეხა გულმკერდში დატვირთვისას ჩნდება, ხელში, მხარში, ყბაში ან ზურგში გადადის, სუნთქვის უკმარისობას, ცივ ოფლს, სისუსტეს ან თავბრუხვევას ახლავს, ნუ ჩათვლით მას გულძმარვად: დარეკეთ 112-ზე. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ ადრე გულძმარვა არ გქონიათ ან გულის დაავადება გაქვთ.

გულძმარვა ხველით, ხმის ჩახლეჩითა და გადაყლაპვის გაძნელებით

რეფლუქსი მხოლოდ წვით არ ვლინდება: შეიძლება თან ახლდეს მშრალი ხველა, განსაკუთრებით ღამით, ხმის ჩახლეჩა და ყელში უცხო სხეულის შეგრძნება (იხილეთ ხველა და ყელის ტკივილი). თუ საკვები გადაყლაპვისას „გეჩხირებათ", გადაყლაპვა გტკივათ, უმიზეზოდ გეკლებათ წონა ან ხშირად გღებინებთ, ვიზიტს ნუ გადადებთ. მონათესავე ჩივილებზე იხილეთ გულისრევა და ღებინება და მუცლის ტკივილი.

რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე

• ჭამეთ პატარა ულუფებით და ჭამიდან რამდენიმე საათის განმავლობაში არ დაწვეთ.
• დააკვირდით, რა იწვევს სიმპტომს: ცხიმიანი, ცხარე, ყავა, შოკოლადი, გაზიანი სასმელი, ალკოჰოლი, მოწევა. შეძლებისდაგვარად გამორიცხეთ.
• ჭარბი წონისას მისი შემცირება გულძმარვას ამცირებს; ნუ ატარებთ წელზე მჭიდრო ტანსაცმელს.
• საწოლის თავის ნაწილი ასწიეთ და ბალიშებს ნუ დაახვავებთ.
• ზოგიერთმა წამალმა, მაგალითად იბუპროფენმა და მსგავსმა ტკივილგამაყუჩებლებმა, გულძმარვა შეიძლება გააძლიეროს: ეს ექიმთან განიხილეთ, მაგრამ დანიშნულ წამალს თავად ნუ შეწყვეტთ.
• თუ გულძმარვა იშვიათია, ფარმაცევტი აფთიაქში ურეცეპტო საშუალებას გირჩევთ; ხშირი გულძმარვისას ექიმთან ვიზიტს ნუ გადადებთ.
• აწარმოეთ მოკლე დღიური: როდის გქონდათ გულძმარვა, რა მიირთვით და რა მიიღეთ.

როგორ ეძებს ექიმი გულძმარვის მიზეზს

ექიმი გეკითხებათ სიხშირეზე, პროვოცირებად საკვებზე, ღამის სიმპტომებზე, წამლებზე და წონაზე, ათვალიერებს. ხშირი გულძმარვის ან საგანგაშო ნიშნების დროს ინიშნება გასტროსკოპია, საჭიროების შემთხვევაში გასტრიტის გამომწვევ ინფექციაზე კვლევა და ექოსკოპია. ხშირად ირჩევენ კუჭის მჟავიანობის შემამცირებელ პრეპარატს იმ ვადით, რომელსაც ექიმი განსაზღვრავს, და ასწორებენ კვებასა და რეჟიმს.