სიცხე და მრვი ბავშვებში შემოდგომაზე: რა გავაკეთოთ სახლში, როდის მივმართოთ პედიატრს და როდის დავრეკოთ 112-ზე

შემოდგომაზე ბავშვები უფრო ხშირად ცივდებიან: ისინი სკოლასა და საბავშვო ბაღში ბრუნდებიან და მეტ დროს ატარებენ დახურულ სივრცეში, სადაც ვირუსები სწრაფად ვრცელდება. მშობლები ხშირად ამჩნევენ, რომ დილით ბავშვი ჯანმრთელია, საღამოსთვის კი უჩნდება სურდო, ხველა, სისუსტე და ტემპერატურა ემატება.

უმეტეს შემთხვევაში მწვავე რესპირატორული ვირუსული ინფექცია (მრვი) თავისით გადის და განსაკუთრებულ მკურნალობას არ საჭიროებს. მშობლებმა უნდა იცოდნენ, როგორ მოუარონ ბავშვს სახლში, როდის მიმართონ პედიატრს და რა სიმპტომების დროს არის საჭირო გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება.

ყურადღება მიაქციეთ არა მხოლოდ ტემპერატურას, არამედ ბავშვის ზოგად მდგომარეობასაც: როგორ სუნთქავს, სვამს თუ არა სითხეს, რეაგირებს თუ არა თქვენზე, შარდავს თუ არა ჩვეულებრივად და შეუძლია თუ არა ჩვეული საქმიანობა.

მნიშვნელოვანია გახსოვდეთ: ტემპერატურის მომატება ორგანიზმის ბუნებრივი რეაქციაა ინფექციაზე. შეაფასეთ არა მხოლოდ თერმომეტრის ჩვენება, არამედ ბავშვის ზოგადი მდგომარეობაც: სუნთქვა, აქტივობა, სითხის მიღების უნარი და სხვა სიმპტომები. თუ მდგომარეობა უარესდება ან საგანგაშო ნიშნები ჩნდება, ექიმთან მიმართვას ნუ გადადებთ.

რა სიმპტომები აქვს ბავშვს ვირუსული ინფექციის დროს

მრვი მწვავე რესპირატორული ვირუსული ინფექციების ჯგუფია, რომელსაც სხვადასხვა ვირუსი იწვევს. ამიტომ ბავშვებს შეიძლება სხვადასხვა სიმპტომი ჰქონდეთ.

მშობლები ყველაზე ხშირად ამჩნევენ:

• ტემპერატურის მომატებას;

• სურდოს ან ცხვირის გაჭედვას;

• ყელის ტკივილს ან ყელში ღიტინს;

• ხველას;

• სისუსტესა და ძილიანობას;

• თავის ტკივილს;

• მადის დაქვეითებას;

• ტანში მტვრევის შეგრძნებას;

• ზოგჯერ ღებინებას ან დიარეას.

გრიპი ხშირად უეცრად იწყება: ტემპერატურა და ძლიერი სისუსტე სწრაფად ვითარდება. ჩვეულებრივი გაციების დროს სიმპტომები, როგორც წესი, თანდათან ჩნდება.

ტემპერატურის მომატება ორგანიზმის ბუნებრივი რეაქციაა ინფექციაზე. 38 °C და მეტი ცხელებად ითვლება, თუმცა მხედველობაში უნდა მიიღოთ არა მხოლოდ თერმომეტრის ჩვენება, არამედ ბავშვის ზოგადი მდგომარეობაც.

რა გავაკეთოთ სახლში, თუ ბავშვს ტემპერატურა აქვს

თუ ბავშვი ზოგადად კარგად გრძნობს თავს, სვამს სითხეს და თავისუფლად სუნთქავს, როგორც წესი, შეიძლება სახლში დატოვოთ და თვალყური ადევნოთ.

1. თვალი ადევნეთ სითხის მიღებას

როცა ბავშვს ტემპერატურა აქვს, ის მეტ სითხეს კარგავს. ამიტომ ხშირად შესთავაზეთ დასალევი.

ეს შეიძლება იყოს:

• წყალი;

• კომპოტი;

• ჩაი;

• მორსი (ხილის სასმელი);

• დედის რძე ჩვილებისთვის;

• სხვა სასმელი, რომელსაც ბავშვი შეჩვეულია.

ნუ ასმევთ ბავშვს ერთბაშად ბევრ სითხეს. ასვით ცოტ-ცოტა, მაგრამ ხშირად.

ყურადღება მიაქციეთ გაუწყლოვანების ნიშნებს: ბავშვი უფრო იშვიათად შარდავს, ტუჩები და პირი უშრება, ტირილისას ცრემლი არ მოსდის, მოდუნებული ხდება.

2. ნუ აიძულებთ ჭამას

ავადმყოფობისას ბავშვს ხშირად მადა უქრება. ნუ აიძულებთ ჭამას, თუ არ სურს.

ავადმყოფობის პირველ დღეებში მთავარია, რომ ბავშვმა საკმარისი სითხე მიიღოს და თავი კომფორტულად იგრძნოს. მადა, როგორც წესი, მდგომარეობის გაუმჯობესებასთან ერთად ბრუნდება.

3. ზედმეტად ნუ შეფუთავთ ბავშვს

თუ ბავშვს ტემპერატურა აქვს, ბევრი ტანსაცმლის ჩაცმა ან რამდენიმე საბნის გადაფარება საჭირო არ არის.

ტანსაცმელი კომფორტული უნდა იყოს. ოთახი ხშირად გაანიავეთ.

ნუ გააგრილებთ ბავშვს მკვეთრად — ცივი წყლით ან ცივი ტილოთი გაწმენდით.

4. ტემპერატურა სწორად გაზომეთ

უმჯობესია გამოიყენოთ ციფრული თერმომეტრი და მიჰყვეთ ინსტრუქციას.

ჩაიწერეთ ტემპერატურა და გაზომვის დრო, განსაკუთრებით თუ ბავშვი რამდენიმე დღეა ავადაა. ასე უკეთ დაინახავთ, როგორ იცვლება მისი მდგომარეობა, ექიმი კი ზუსტ მონაცემებს მიიღებს.

5. სიცხის დამწევი — არა მხოლოდ ციფრის გამო

თუ ბავშვი თავს კარგად გრძნობს, მაღალი ტემპერატურის მაშინვე დაწევა ყოველთვის საჭირო არ არის.

მიეცით პარაცეტამოლი ან იბუპროფენი, თუ ბავშვი ცუდად არის, აქვს ძლიერი დისკომფორტი ან ტკივილი. დოზა შეარჩიეთ ასაკის, წონისა და წამლის ინსტრუქციის მიხედვით.

ნუ მისცემთ ბავშვს ასპირინს ექიმის დანიშნულების გარეშე. პარაცეტამოლსა და იბუპროფენს მონაცვლეობით ნუ მისცემთ, თუ ეს ექიმმა არ გირჩიათ.

უნდა დარჩეს თუ არა ბავშვი სახლში

დიახ. თუ ბავშვს ტემპერატურა და ვირუსული ინფექციის შესამჩნევი სიმპტომები აქვს, უმჯობესია სახლში დატოვოთ და გამოჯანმრთელების დრო მისცეთ.

ჩვეულ რიტმს შეიძლება დაუბრუნდეს, როცა თვითშეგრძნება გაუმჯობესდება და ტემპერატურა სიცხის დამწევის გარეშე სულ მცირე ერთი დღე-ღამის განმავლობაში ნორმალური რჩება.

ეს ასევე ამცირებს სხვა ბავშვების დაინფიცირების რისკს.

როდის უნდა მიმართოთ პედიატრს

სასწრაფო დახმარების გამოძახება ყოველთვის საჭირო არ არის. ხშირად საკმარისია, მიმართოთ პედიატრს ან ოჯახის ექიმს.

ექიმს მიმართეთ, თუ:

• ტემპერატურა რამდენიმე დღე გრძელდება;

• ბავშვის მდგომარეობა თანდათან უარესდება;

• გაუმჯობესების შემდეგ ტემპერატურა ან ხველა ბრუნდება და ძლიერდება;

• ბავშვი ცოტას სვამს;

• შარდის რაოდენობა შესამჩნევად შემცირდა;

• ხველა ძლიერდება;

• გაჩნდა ყურის ან გულმკერდის ტკივილი, ან ყელის ძლიერი ტკივილი;

• ბავშვი უჩვეულოდ მოდუნებული ან ძალიან ძილიანია;

• ბავშვს ქრონიკული დაავადება აქვს;

• ბავშვი პატარაა და ვერ ხვდებით, რამდენად მძიმედაა ავად.

პატარა ბავშვებთან ექიმს უფრო ადრე უნდა მიმართოთ. მაგალითად, 3 თვემდე ასაკის ბავშვს 38 °C და მეტი ტემპერატურის დროს ექიმის სასწრაფო შეფასება სჭირდება.

როდის უნდა დავრეკოთ 112-ზე

მშობლებისთვის მნიშვნელოვანია, განასხვაონ ვირუსული ინფექციის ჩვეულებრივი მიმდინარეობა მძიმე მდგომარეობის ნიშნებისგან.

დარეკეთ 112-ზე გადაუდებელი მდგომარეობის ნიშნების დროს, მაგალითად, თუ ბავშვს:

• უჭირს სუნთქვა ან უჩვეულოდ სწრაფად სუნთქავს;

• სუნთქვისას გულმკერდი შესამჩნევად ეზნიქება;

• ტუჩები ან სახე მოლურჯო ელფერს იღებს;

• თითქმის არ რეაგირებს გარშემომყოფებზე ან ძნელად იღვიძებს;

• კრუნჩხვა დაეწყო;

• გულმკერდის ძლიერი ტკივილი აქვს;

• ვერ სვამს სითხეს და გაუწყლოვანების მკვეთრი ნიშნები აქვს;

• მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა;

• ხანმოკლე გაუმჯობესების შემდეგ ტემპერატურა ან ხველა მკვეთრად დაუბრუნდა და მდგომარეობა დამძიმდა.

ეს სიმპტომები შეიძლება რესპირატორული ინფექციის გართულებაზე მიუთითებდეს და სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას საჭიროებს.

თუ ბავშვმა გონება დაკარგა, სუნთქვა უჭირს ან სხვა საშიში სიმპტომები გამოუვლინდა, ნუ უმკურნალებთ სახლში და ნუ დაელოდებით, რომ ტემპერატურა თავისით გაივლის.

რას მივაქციოთ განსაკუთრებული ყურადღება პატარა ბავშვებთან

ჩვილებსა და მცირეწლოვან ბავშვებში მდგომარეობა შეიძლება უფრო სწრაფად გაუარესდეს, ვიდრე უფროს ბავშვებში. თვალი ადევნეთ არა მხოლოდ ტემპერატურას, არამედ ბავშვის ქცევასაც.

შემაშფოთებელი ნიშნებია:

• ბავშვი უჩვეულოდ მოდუნებულია;

• ძნელად იღვიძებს;

• ცუდად რეაგირებს მშობლებზე;

• უარს ამბობს სითხეზე ან ძუძუთი კვებაზე;

• გაცილებით იშვიათად შარდავს;

• სუნთქვის პრობლემები ეწყება;

• კანი ან ტუჩები უჩვეულოდ ფერმკრთალი, ნაცრისფერი ან მოლურჯოა.

5 წლამდე ასაკის ბავშვებში სერიოზული დაავადების რისკის შესაფასებლად ექიმები ითვალისწინებენ ასაკს, სუნთქვას, აქტივობას, კანის ფერს და გაუწყლოვანების ნიშნებს.

რა გავაკეთოთ, თუ ბავშვს ძლიერი ხველა აქვს

ხველა სასუნთქ გზებს ასუფთავებს, ამიტომ მისი სრულად ჩახშობა უმიზეზოდ საჭირო არ არის.

ყურადღება მიაქციეთ, როგორ სუნთქავს ბავშვი, როცა არ ახველებს.

თუ ბავშვი თანაბრად სუნთქავს, სვამს სითხეს, ჩვეულებრივად ლაპარაკობს ან თამაშობს, ხველა კი მცირდება, როგორც წესი, საკმარისია სახლში დაკვირვება.

თუ ბავშვს სუნთქვა უჭირს, ახრჩობს, ხშირად სუნთქავს ან ჩასუნთქვისას გულმკერდი ეზნიქება, საჭიროა გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება.

შეიძლება თუ არა ანტიბიოტიკების დამოუკიდებლად მიცემა

არა.

მწვავე რესპირატორულ ვირუსულ ინფექციას ვირუსები იწვევს. ანტიბიოტიკები მხოლოდ ბაქტერიულ ინფექციებზე მოქმედებს. ნუ მისცემთ ბავშვს ანტიბიოტიკს სურდოს, ხველის ან ტემპერატურის დროს ექიმის დანიშნულების გარეშე.

თუ ექიმი ბაქტერიულ გართულებას ეჭვობს, ის ბავშვს გასინჯავს და გადაწყვეტს, საჭიროა თუ არა მკურნალობის დანიშვნა.

როგორ დავიცვათ ოჯახის სხვა წევრები ინფექციისგან

სახლში ვირუსის გავრცელების სრულად თავიდან აცილება რთულია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პატარა ბავშვია ავად. თუმცა რისკის შემცირება შესაძლებელია.

ამაში გეხმარებათ:

• ხელების რეგულარული დაბანა;

• ოთახების ხშირი განიავება;

• ავადმყოფისთვის ცალკე პირსახოცი;

• ხშირად გამოყენებული ზედაპირების რეგულარული წმენდა;

• ავადმყოფობის დროს სხვა ადამიანებთან ახლო კონტაქტის შეზღუდვა;

• ხველებისა და ცემინებისას პირისა და ცხვირის დაფარვა;

• საკმარისი ძილი და დასვენება.

სუფთა ჰაერი და სისუფთავე ასევე ამცირებს ვირუსების გავრცელებას.

სად ვიპოვოთ პედიატრი

თუ ბავშვს რამდენიმე დღეა ტემპერატურა აქვს ან ვირუსული ინფექციის სიმპტომები გამოუვლინდა, დროულად მიმართეთ ექიმს. პედიატრი ან ოჯახის ექიმი თბილისში შეგიძლიათ იპოვოთ კლინიკების ვებსაიტებსა და ექიმთან ჩაწერის სერვისებზე. იქ შეძლებთ სპეციალისტის არჩევას, მისი პროფილის ნახვას და მიღების თავისუფალი დროის გაგებას.

თუ გეჩვენებათ, რომ ბავშვს რაღაც სჭირს, ექიმთან მიმართვას ნუ გადადებთ. სუნთქვის გაძნელების, კრუნჩხვის, გონების დაკარგვის ან სხვა საშიში ნიშნების დროს დარეკეთ 112-ზე.

მთავარი მშობლებისთვის

შემოდგომაზე ვირუსული ინფექციები და ტემპერატურის მომატება ხშირია, ბავშვი კი, როგორც წესი, სახლში გამოჯანმრთელდება. ტემპერატურის ნორმამდე დაწევა ნებისმიერ ფასად სავალდებულო არ არის.

გაცილებით მნიშვნელოვანია, თვალი ადევნოთ სუნთქვას, დალეული სითხის რაოდენობას, შარდვას, აქტივობასა და ბავშვის რეაქციებს.

თუ ბავშვის მდგომარეობაზე ეჭვი გეპარებათ, უმჯობესია მიმართოთ პედიატრს. სუნთქვის სერიოზული პრობლემების, ცნობიერების დარღვევის, კრუნჩხვის, კანის გალურჯების ან სხვა საშიში ნიშნების დროს სასწრაფოდ გამოიძახეთ სამედიცინო დახმარება.

სტატიაში მოცემული ინფორმაცია საცნობაროა და ექიმის გასინჯვას არ ცვლის. ჩვილების, ქრონიკული დაავადების მქონე ბავშვებისა და მძიმე სიმპტომების შემთხვევაში ექიმს უფრო ადრე უნდა მიმართოთ.