სურდო და ცხვირიდან გამონადენი: მიზეზები და ექიმთან წასვლა

რა არის სურდო და როგორ ხდება ის

სურდო ცხვირიდან გამონადენი და ლორწოვანის გასივებაა, რის გამოც სუნთქვა ძნელდება. ყველაზე ხშირად მას გაციება იწვევს: ის თავისით გადის და მდგომარეობა დაახლოებით 1–2 კვირაში უმჯობესდება. გამონადენი ჯერ გამჭვირვალეა, შემდეგ სქელდება და შეიძლება გაყვითლდეს ან გამწვანდეს, ფერი კი თავისთავად ბაქტერიულ ინფექციას არ ადასტურებს. უფრო იშვიათად მიზეზი ალერგიაა, გამღიზიანებელი, სინუსიტი ან პოლიპები.

ვირუსული სურდო თუ ალერგია

გაციებისას სურდო ჩვეულებრივ ყელის ქავილს, ხველას და ოდნავ მომატებულ ტემპერატურას ახლავს და რამდენიმე დღე გრძელდება. გრიპი უფრო უცებ იწყება: მაღალი ტემპერატურით, ტკივილებით და სისუსტით, სურდო კი მისი მთავარი სიმპტომი არ არის.

ალერგიაზე მიუთითებს გამჭვირვალე წყლიანი გამონადენი, ცემინების შეტევები, ცხვირისა და თვალების ქავილი, ცრემლდენა, ტემპერატურის არარსებობა და კავშირი ყვავილობის სეზონთან, მტვერთან ან ცხოველებთან კონტაქტთან. ასეთი სურდო ერთ-ორ კვირაში არ გადის, სანამ ალერგენი მოქმედებს. თუ ალერგიაზე გაქვთ ეჭვი, მიმართეთ ალერგოლოგს ან ოტორინოლარინგოლოგს.

სურდო ბავშვს

ბავშვებს სურდო უფრო ხშირად აქვთ, ვიდრე მოზრდილებს, განსაკუთრებით ბაღსა და სკოლაში. პატარებს ცხვირით სუნთქვა უჭირთ, ცუდად ჭამენ და იძინებენ, ამიტომ მეტი სითხე მიეცით და ჰაერი დაატენიანეთ. თუ გამონადენი მხოლოდ ერთი ნესტოდანაა, ჩირქოვანია და სუნი აქვს, განსაკუთრებით 5 წლამდე ბავშვთან, უნდა იფიქროთ ცხვირში უცხო სხეულზე და ექიმს მალე აჩვენოთ. ნუ დაელოდებით, სანამ თავისით გამოვა.

პედიატრთან მიიყვანეთ ბავშვი, თუ სურდოს მაღალი ტემპერატურა ახლავს, ბავშვი მძინარეა, ცუდად სვამს, სუნთქვა უჭირს, ყურს იქექავს ან სურდო 10 დღეზე მეტია გრძელდება. ყურის ტკივილზე ცალკე გვერდია: ყურის ტკივილი.

სურდო ტემპერატურით, ხველით და ყელის ტკივილით

თუ სურდოს სიცხე, ხველა ან ყელის ტკივილი დაემატა, ეს უფრო ხშირად ვირუსული რესპირატორული ინფექციაა. ცალკეულ სიმპტომებზე იხილეთ გვერდები ხველა, ყელის ტკივილი და ტემპერატურა. ვიზიტის მიზეზია 3 დღეზე მეტი ხნის სიცხე, გაუმჯობესების შემდეგ გაუარესება და ტკივილი ან სიმძიმე შუბლში, ლოყებში და თვალების გარშემო: ასე შეიძლება ბაქტერიული სინუსიტი გამოვლინდეს.

გაწელილი და ცალმხრივი სურდო

სურდო, რომელიც 10 დღეზე მეტია არ გადის, ჩირქოვანი, მწვანე ან სისხლიანი გამონადენი, ერთი ნესტოს სრული გაჭედვა, მუდმივი გაჭედილობა და ყნოსვის დაკარგვა ოტორინოლარინგოლოგთან მისვლის მიზეზია. მიზეზი შეიძლება იყოს სინუსიტი, ცხვირის ტიხრის გამრუდება, პოლიპები ან ქრონიკული ალერგიული რინიტი.

სურდო ორსულობისას

ორსულებს სურდო ზოგჯერ ჰორმონული ცვლილებებისა და ლორწოვანის შეშუპების გამო უჩნდებათ, გაციების გარეშე. მაგრამ ორსულობისას ბევრი წამლის გამოყენება არ შეიძლება, ამიტომ თავად ნუ შეარჩევთ წამალს: გაიარეთ კონსულტაცია მეან-გინეკოლოგთან ან თერაპევტთან.

რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე

• დალიეთ მეტი სითხე და დაისვენეთ.
• ცხვირი გამოიბანეთ აფთიაქის მარილიანი ხსნარით, ის ლორწოს გამოცლას უწყობს ხელს.
• ოთახში ჰაერი დაატენიანეთ და განავრცეთ.
• იძინეთ ოდნავ აწეული თავით.
• ცხვირის გამაფართოებელი წვეთები ან სპრეი, თუ მათ იყენებთ, გამოიყენეთ მხოლოდ რამდენიმე დღე: ხანგრძლივი გამოყენებისას გაჭედვა შეიძლება გაძლიერდეს.
• ბავშვებისთვის, ორსულებისა და ხანდაზმულებისთვის წამალი ექიმთან ან ფარმაცევტთან ერთად შეარჩიეთ.
• სინუსიტზე ეჭვისას ცხვირსა და სახეს ნუ გაათბობთ და ცხვირში შინაურ ნარევებს ნუ ჩაიწვეთებთ.

როგორ ეძებს ექიმი სურდოს მიზეზს

ექიმი გეკითხებათ ხანგრძლივობაზე, გამონადენზე, ტემპერატურაზე, ალერგენთან კონტაქტზე და ათვალიერებს ცხვირსა და ყელს. თუ ალერგიაზეა ეჭვი, შეიძლება ალერგოსინჯები დაინიშნოს. სინუსიტზე ან პოლიპებზე ეჭვისას ოტორინოლარინგოლოგი ცხვირის ენდოსკოპიას ატარებს, ზოგჯერ კი კომპიუტერულ ტომოგრაფიასაც ნიშნავენ. ტაქტიკა მიზეზზეა დამოკიდებული: ვირუსული ინფექციისას ხშირად მოვლაც საკმარისია, ალერგიისას ალერგენის აცილება და შერჩეული წამლები, ბაქტერიულისას კი ანტიბიოტიკზე ექიმი წყვეტს, რომლის დამოუკიდებლად დაწყება არ შეიძლება.