სისუსტე და დაღლილობა: მიზეზები და რომელ ექიმთან წახვიდეთ

სისუსტე და დაღლილობა: რით განსხვავდება ისინი

დაღლილობა ძალისა და ენერგიის ნაკლებობაა, რომელიც დასვენების შემდეგაც არ გადის. სისუსტე კი შეგრძნებაა, რომ კუნთებს ჩვეულებრივი მოქმედებების შესრულება უჭირთ. ეს შეგრძნებები ხშირად ერთად ჩნდება, მაგრამ ექიმისთვის განსხვავება მნიშვნელოვანია: ზოგადი დაღლილობა უფრო ხშირად ძილთან, სტრესთან, კვებასთან და ქრონიკულ მდგომარეობებთან არის დაკავშირებული, ნამდვილი კუნთოვანი სისუსტე კი, როცა ხელის აწევა ან სკამიდან ადგომა გიჭირთ, ცალკე ყურადღებას საჭიროებს. მძიმე კვირის შემდეგ დაღლა ნორმალურია. ექიმთან ვიზიტის საფუძველი კი ისეთი მდგომარეობაა, რომელიც რამდენიმე კვირა გრძელდება და ყოველდღიურ ცხოვრებას ხელს უშლის.

მუდმივი სისუსტე და დაღლილობა უმიზეზოდ

ყველაზე ხშირი მიზეზებია ძილის ნაკლებობა, სტრესი, არარეგულარული კვება, მოძრაობის ნაკლებობა, ჰორმონული ცვლილებები და წამლების გვერდითი მოვლენები. დაავადებებიდან დაღლილობით ვლინდება რკინადეფიციტური ანემია, შაქრიანი დიაბეტი, ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები, ძილის აპნოე, დეპრესია და შფოთვითი აშლილობები, გულისა და თირკმლების დაავადებები. ცალკე მდგომარეობაა ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი: მისთვის დამახასიათებელია, რომ სიმპტომები ფიზიკური ან გონებრივი დატვირთვის შემდეგ აშკარად უარესდება და დასვენებით არ გადის.

სისუსტე ინფექციის შემდეგ

ვირუსული ინფექციის შემდეგ სისუსტე კიდევ ერთი-ორი კვირა შეიძლება გაგრძელდეს, ზოგჯერ უფრო დიდხანს. ასე ხდება გრიპის, კოვიდისა და მონონუკლეოზის შემდეგ. თუ სისუსტეს თან ახლავს სიცხე, ღამის ოფლიანობა, წონის კლება ან სამ კვირაზე მეტხანს გაწელილი ხველა, ექიმი უფრო სერიოზულ მიზეზებს გამორიცხავს, მათ შორის ტუბერკულოზს. თანმხლები ნიშნების შესახებ იხილეთ გვერდები: ტემპერატურა და ლიმფური კვანძების გადიდება.

დაღლილობა და ღვიძლის სიმპტომები ან სიყვითლე

მუდმივი დაღლილობა შეიძლება ღვიძლის დაავადების ადრეული ნიშანი იყოს, მათ შორის ვირუსული ჰეპატიტისა, მაგალითად, ჰეპატიტი B. მათ დიდხანს შეიძლება თითქმის სიმპტომების გარეშე ჰქონდეთ მიმდინარეობა, ამიტომ აუხსნელი სისუსტის, მუქი შარდის, ღია ფერის განავლის, გულისრევის ან კანისა და თვალების გაყვითლების დროს საჭიროა ექიმი და ანალიზები. ამ სიმპტომზე ცალკე გვერდია: სიყვითლე.

სისუსტე და თავბრუსხვევა

როცა სისუსტეს თავბრუსხვევა, სიფერმკრთალე, გულისცემის აჩქარება და მცირე დატვირთვისას სუნთქვის გაძნელება ერთვის, მიზეზი ხშირად ანემიაა, დაბალი წნევა ან სისხლში შაქრის დაბალი დონე. თავბრუსხვევის შესახებ დაწვრილებით იხილეთ გვერდი თავბრუსხვევა.

სისუსტე და დაღლილობა ქალებში

ქალებში დაღლილობა ხშირად უკავშირდება რკინის დეფიციტს უხვი მენსტრუაციის ფონზე, ორსულობას, მშობიარობის შემდგომ პერიოდს, მენოპაუზას და ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებებს. თუ დაღლილობა ციკლის ცვლილების შემდეგ ან ორსულობისას გაჩნდა, ექიმს აუცილებლად უთხარით: ბევრ რამეს სისხლის ჩვეულებრივი ანალიზი ხსნის.

სისუსტე ხანდაზმულებსა და ბავშვებში

ხანდაზმულებში სისუსტეს ხშირად რამდენიმე მიზეზი ერთდროულად აქვს: წამლები, გაუწყლოება, ანემია, გულის დაავადებები და შეზღუდული მობილობა. ბავშვში რამდენიმე დღეზე მეტხანს გაწელილი დაღლილობა და მოდუნება პედიატრთან მიყვანის საფუძველია, განსაკუთრებით, თუ ბავშვმა უარესად დაიწყო ჭამა და ნაკლებად თამაშობს.

რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე

• დაიძინეთ რეგულარულად, დაახლოებით 6-9 საათი, დაწექით და ადექით ერთსა და იმავე დროს.
• იკვებეთ რეგულარულად და დალიეთ საკმარისი წყალი; საუზმეს ნუ გამოტოვებთ.
• დაამატეთ ზომიერი ფიზიკური აქტივობა, მაგალითად, სეირნობა: მსუბუქი დატვირთვა ხშირად მუდმივ დასვენებაზე მეტ ენერგიას იძლევა.
• შეამცირეთ ყავისა და ალკოჰოლის მიღება, განსაკუთრებით დღის მეორე ნახევარში, და ძილის წინ ეკრანები გამორთეთ.
• ჩაინიშნეთ, როდის არის სისუსტე უფრო ძლიერი, რა უსწრებს მას წინ და რომელ წამლებს იღებთ: ეს ექიმს დაეხმარება.

როგორ ეძებს ექიმი მიზეზს

ექიმი გკითხავთ ძილზე, კვებაზე, სტრესზე, წამლებზე, წონაზე, ქალებს ციკლზე და თანმხლებ სიმპტომებზე, გაგიზომავთ წნევასა და პულსს, დაათვალიერებს კანს, ლიმფურ კვანძებს, ფარისებრ ჯირკვალს. ყველაზე ხშირად იწყებენ სისხლის ანალიზებით: სისხლის საერთო ანალიზი, ფერიტინი, გლუკოზა, ფარისებრი ჯირკვლის მაჩვენებლები, ღვიძლისა და თირკმლების სინჯები. თუ მიზეზი გაურკვეველი რჩება, თერაპევტი შეიძლება ენდოკრინოლოგთან, ჰემატოლოგთან ან სხვა სპეციალისტთან გაგიშვათ.