თავბრუსხვევა: მიზეზები, სახეები და რომელ ექიმთან წახვიდეთ

თავბრუსხვევა: რას გრძნობთ ზუსტად

თავბრუსხვევას ადამიანები სხვადასხვა შეგრძნებას უწოდებენ და ექიმისთვის მნიშვნელოვანია გაიგოს, რომელია თქვენი. ეს შეიძლება იყოს ტრიალის შეგრძნება, როცა გგონიათ, რომ თქვენ ან ირგვლივ ყველაფერი ტრიალებს (ვერტიგო), გულის წასვლის წინა მდგომარეობა, როცა თვალებში გიბნელდებათ ან ადგომისას თავი გიტრიალებთ, სიარულისას არამდგრადობა, ზოგჯერ კი უბრალოდ „ნისლი თავში“. პირველი უფრო ხშირად შიდა ყურსა და ვესტიბულურ სისტემას უკავშირდება, მეორე წნევას, გულს, შაქარს ან გაუწყლოებას, მესამე კი ნერვულ სისტემას, მხედველობას, წამლებს ან შფოთვას. სცადეთ ექიმს საკუთარი სიტყვებით აუხსნათ, რას გრძნობთ და როდის.

თავბრუსხვევა თავის შებრუნებისას ან ადგომისას

თუ თავი რამდენიმე წამით გიტრიალებთ საწოლში გადაბრუნებისას, დახრისას ან თავის უკან გადაწევისას, ხშირი მიზეზია კეთილთვისებიანი პოზიციური თავბრუსხვევა: მასში შიდა ყურის პატარა კრისტალები მონაწილეობს. ის უსიამოვნოა, მაგრამ ჩვეულებრივ საშიში არ არის და კარგად ემორჩილება სპეციალურ მანევრებს, რომელსაც ექიმი ატარებს. თუ ადგომისას თვალებში გიბნელდებათ, შესაძლებელია ორთოსტატიკული ჰიპოტენზია, ანუ წნევის უეცარი დაცემა: ის გაუწყლოების, ხანგრძლივი წოლისა და ზოგიერთი წამლის ფონზე ვლინდება. ადექით ნელა და დალიეთ საკმარისი წყალი.

თავბრუსხვევა გულისრევით, ყურში ხმაურით ან სმენის დაქვეითებით

ტრიალის შეტევები გულისრევითა და ღებინებით (დაწვრილებით იხილეთ გულისრევა და ღებინება), განსაკუთრებით გაციების შემდეგ, შიდა ყურის ან ვესტიბულური ნერვის ანთების დროს ხდება (ლაბირინთიტი, ვესტიბულური ნეირიტი). თუ თავბრუსხვევას ყურში ხმაური და სმენის დაქვეითება ემატება, ოტოლარინგოლოგის გასინჯვა გჭირდებათ, მათ შორის მენიერის დაავადების გამოსარიცხად. ყურის ტკივილზე იხილეთ ყურის ტკივილი.

თავბრუსხვევა და თავის ტკივილი

თავბრუსხვევა შეიძლება მიგრენის ნაწილი იყოს, მკვეთრი ტკივილის გარეშეც: ეს ვესტიბულური მიგრენია. თუ მას უეცარი ძლიერი თავის ტკივილი, მეტყველების ან მხედველობის დარღვევა, სისუსტე ან დაბუჟება ახლავს, ეს გადაუდებელი შემთხვევაა. დაწვრილებით იხილეთ თავის ტკივილი.

თავბრუსხვევა სისუსტესთან და დაბალ წნევასთან ერთად

თავბრუსხვევა ზოგად სისუსტესთან, სიფერმკრთალესთან, გულისცემის აჩქარებასა და ოფლიანობასთან ერთად ხშირად ანემიას, დაბალ შაქარს, გაუწყლოებას ან გადახურებას უკავშირდება. დაწვრილებით იხილეთ სისუსტე და დაღლილობა. თუ თავბრუსხვევას გულის რიტმის დარღვევა, სუნთქვის გაძნელება ან გულის წასვლა ახლავს, ექიმის გასინჯვა დაუყოვნებლივ არის საჭირო.

თავბრუსხვევა ხანდაზმულებში, ქალებში და ორსულობისას

ხანდაზმულებში თავბრუსხვევა ხშირად წამლებს, წნევას და დაცემის რისკს უკავშირდება, ამიტომ მას ასაკობრივ ნორმად ნუ ჩათვლით. ქალებში ის ხშირად ანემიასთან, ჰორმონულ ცვლილებებთან და მენსტრუაციასთან არის დაკავშირებული, ორსულობისას კი დაბალ წნევასა და შაქართან; ექიმს ამის შესახებ უთხარით. ორსულობისას უეცარი სისუსტე და გულის წასვლა სასწრაფო კონსულტაციას საჭიროებს.

რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე

• თუ თავი დაგიბრუნდათ, დაჯექით ან დაწექით, თვალები დახუჭეთ და დაელოდეთ, სანამ გაივლის; შემდეგ ადექით ნელა.
• ნუ მართავთ მანქანას, ნუ იმუშავებთ სიმაღლეზე და ნუ გამოიყენებთ სახიფათო მექანიზმებს, სანამ თავბრუსხვევა არ გაივლის.
• დალიეთ საკმარისი წყალი, კვებას ნუ გამოტოვებთ და დაისვენეთ.
• თავი შეიკავეთ ყავისგან, ალკოჰოლისგან და მოწევისგან: ისინი თავბრუსხვევას შეიძლება აძლიერებდნენ.
• ჩაიწერეთ, როდის ხდება ეს, რამდენ ხანს გრძელდება, რა იწვევს და რომელ წამლებს იღებთ.

როგორ ეძებს ექიმი მიზეზს

ექიმი დააკონკრეტებს თავბრუსხვევის ხასიათს, შეტევების ხანგრძლივობას, თანმხლებ სიმპტომებს, წამლებს, გაგიზომავთ წნევასა და პულსს წოლასა და დგომაში, შეამოწმებს სმენას, მხედველობას, კოორდინაციას, თვალების მოძრაობას. პოზიციური თავბრუსხვევის ეჭვისას სპეციალურ სინჯებს ატარებენ. საჭიროებისას ნიშნავენ შემდეგ კვლევებს: სისხლის საერთო ანალიზი, გლუკოზა, ეკგ, სმენის კვლევა, თავის ტვინის მრტ ან კტ. თავბრუსხვევაზე ნევროლოგი და ოტოლარინგოლოგი მუშაობენ.