კანის გამონაყარი: მიზეზები და როდის მივმართოთ ექიმს

რა არის გამონაყარი და როგორი ხდება ის

გამონაყარი კანის ნებისმიერი თვალსაჩინო ცვლილებაა: სიწითლე, ლაქები, პატარა კვანძები, ბუშტუკები ან აქერცვლა. ის შეიძლება ქავოდეს, გტკიოდეს ან საერთოდ არ გაწუხებდეს. ერთნაირი გამონაყარი ალერგიის დროსაც ჩნდება და ინფექციის დროსაც, ამიტომ ფოტოს ან აღწერის მიხედვით დიაგნოზს ვერავინ დასვამს. საჭიროა გასინჯვა.

ექიმი ჩვეულებრივ რამდენიმე რამეს ეკითხება: სად დაიწყო გამონაყარი და როგორ გავრცელდა, ქავის თუ არა, აქვს თუ არა ტემპერატურა, რა მიიღეთ საკვებად, რა წამალი დალიეთ და რასთან გქონდათ კონტაქტი ბოლო დღეებში. ამ კითხვებზე ვიზიტამდეც ღირს დაფიქრება.

გამონაყარი ბავშვს

ბავშვებს გამონაყარი უფრო ხშირად უჩნდებათ, ვიდრე მოზრდილებს, და უმეტეს შემთხვევაში მიზეზი ვირუსული ან ალერგიულია. გამონაყარს თან ახლავს ჩუტყვავილა, წითელა და წითურა, ხოლო აცრის გარეშე დარჩენილ ბავშვს რისკი მეტი აქვს. რამდენიმე დღიანი სიცხის შემდეგ, ტემპერატურის დაცემისას გაჩენილი ვარდისფერი ლაქები ხშირად უწყინარი ვირუსული გამონაყარია, მაგრამ ამას პედიატრი უნდა დაადასტუროს.

ცალკე უნდა აღინიშნოს გამონაყარი, რომელიც დაჭერისას არ ქრება. თუ გამჭვირვალე ჭიქას დააჭერთ კანზე ან კანს გაჭიმავთ და ლაქები ისევ მუქი რჩება, დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე. ასე შეიძლება გამოიხატებოდეს მენინგოკოკური ინფექცია და ლოდინი დაუშვებელია.

გამონაყარი ტემპერატურით

თუ გამონაყარი სიცხესთან, შემცივნებასთან, თავის ტკივილთან ან უჩვეულო მძინარობასთან ერთად გაჩნდა, შეაფასეთ არა მხოლოდ კანი, არამედ ზოგადი მდგომარეობა. წითელა, წითურა და ჩუტყვავილა გამონაყარს სწორედ მაღალ ტემპერატურასთან ერთად იწვევს. მოზრდილმა, მით უმეტეს ბავშვმა, რომელსაც მაღალი ტემპერატურა და მზარდი გამონაყარი აქვს, ექიმს იმავე დღეს უნდა მიმართოს. თავად სიცხის შესახებ იხილეთ გვერდზე ტემპერატურა.

ქავილიანი გამონაყარი და ალერგია

თუ გამონაყარი ქავის, მიზეზი ხშირად ალერგიაა ან დერმატიტი. ჭინჭრის ციება ამობურცულ ლაქებად გამოიყურება, რომლებიც რამდენიმე საათში ჩნდება და ქრება. კონტაქტური დერმატიტი იქ ვითარდება, სადაც კანი გამღიზიანებელს შეეხო: საყოფაცხოვრებო ქიმიას, სამკაულს, კოსმეტიკას, მცენარეს. ძლიერ ქავილიან გამონაყარზე ვრცლად წერია გვერდზე კანის ქავილი.

თუ გამონაყართან ერთად ტუჩები, სახე ან ენა შეიშუპა, ან სუნთქვა გაგიძნელდათ, ეს მწვავე ალერგიული რეაქციაა: დარეკეთ 112-ზე.

გამონაყარი წამლის, მზის ან ახალი საშუალების შემდეგ

გამონაყარი შეიძლება იყოს რეაქცია წამალზე (ყველაზე ხშირად მისი მიღების პირველ დღეებში), მზეზე, სიცხესა და ოფლიანობაზე, ან ახალ კრემზე, შამპუნზე, სარეცხ ფხვნილზე. თუ წამალზე ეჭვი გაქვთ, თავად ნუ შეწყვეტთ და ნუ შეცვლით მას; რაც შეიძლება მალე დაურეკეთ ექიმს, რომელმაც დაგინიშნათ. თუ გამონაყარი მზეზე გასვლის ან ახალი საშუალების შემდეგ გაჩნდა, შეწყვიტეთ მისი გამოყენება და დააკვირდით კანს.

რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე

• ბუშტუკები ნუ გახსნით და ქერქებს ნუ დააცლით: ასე ინფექციის შეყვანა უფრო ადვილია.
• გამონაყარზე ნუ წაისვამთ სპირტიან ხსნარებს, მწვანე საღებავს ან შინაურ მალამოებს: ისინი ექიმს ნამდვილ სურათს უფარავს.
• ჩაიცვით თავისუფალი ბამბის ტანსაცმელი და კანი თბილი წყლით, მსუბუქი საშუალებით დაიბანეთ.
• გადაიღეთ გამონაყარის ფოტო დღის სინათლეზე, მოგვიანებით ისევ: ექიმისთვის მნიშვნელოვანია, როგორ იცვლებოდა.
• ჩაიწერეთ, რა მიირთვით, რა წამალი მიიღეთ და ვისთან გქონდათ კონტაქტი.

როგორ ეძებს ექიმი გამონაყარის მიზეზს

დერმატოლოგი კანს ათვალიერებს, საჭიროების შემთხვევაში დერმატოსკოპით აფასებს და გეკითხებათ კონტაქტებსა და წამლებზე. თუ ალერგიაზეა ეჭვი, ჩაერთვება ალერგოლოგი, რომელმაც შეიძლება სისხლის ანალიზი ან კანის სინჯები დანიშნოს. ბავშვს, რომელსაც გამონაყარი და სიცხე აქვს, პირველად პედიატრი ათვალიერებს და წყვეტს, საჭიროა თუ არა ანალიზები ან ინფექციონისტის კონსულტაცია. მკურნალობა მთლიანად მიზეზზეა დამოკიდებული: ალერგიული და ინფექციური გამონაყარი სრულიად სხვადასხვანაირად მკურნალობს.