რა არის თვალის სიწითლე და რატომ ჩნდება ის
თვალი წითლდება, როდესაც თვალის თეთრ ნაწილზე ან ქუთუთოს შიგნითა მხარეს წვრილი სისხლძარღვები ფართოვდება. ასე რეაგირებს ორგანიზმი გაღიზიანებაზე, ანთებაზე, ალერგიაზე, ინფექციასა და ტრავმაზე, ამიტომ თავად სიწითლე მიზეზზე ცოტას ამბობს. უფრო მნიშვნელოვანია, რა ახლავს მას: ტკივილი, გამონადენი, ქავილი, მხედველობის დაქვეითება, სინათლისადმი მგრძნობელობა. ამ ნიშნებით ჩანს, რამდენად სასწრაფოა ვიზიტი. ტექსტის მიხედვით დიაგნოზის დასმა შეუძლებელია.
თვალის სიწითლე გამონადენით და მიწებებული ქუთუთოებით
ყველაზე ხშირი მიზეზია კონიუნქტივიტი, თვალის გარეთა გარსის ანთება. ვირუსულის დროს გამონადენი წყლიანია, ხშირად ერთი თვალით იწყება და მეორეზე გადადის, ზოგჯერ გაციებასთან ერთად. ბაქტერიულის დროს გამონადენი წებოვანია, მოყვითალო ან მომწვანოა, დილით კი ქუთუთოები ერთმანეთს ეწებება. ორივე ფორმა გადამდებია: ხშირად დაიბანეთ ხელები, გამოიყენეთ პირადი პირსახოცი და თვალებს ნუ იფშვნეტთ. თუ წითელ თვალებს წებოვანი გამონადენი ემატება, მიმართეთ ოფთალმოლოგს ან თერაპევტს.
თვალის სიწითლე ქავილითა და ცრემლდენით
ალერგიისას ჩვეულებრივ ორივე თვალი წითლდება, ქავის და ცრემლიანდება, ქუთუთოები შეიძლება დასივდეს, ხშირად კი ცემინებაც და სურდოც ახლავს. ეს ხშირად უკავშირდება ყვავილობის სეზონს, მტვერს ან ცხოველებთან კონტაქტს. დეტალები იხილეთ გვერდზე ალერგია. ალერგიაზე ეჭვისას მიმართეთ ოფთალმოლოგს ან ალერგოლოგს, სურდოზე კი იხილეთ სურდო.
თვალის სიმშრალე და დაღლილობა
ეკრანთან ხანგრძლივი მუშაობა, კონდიციონერი, მშრალი ჰაერი და კონტაქტური ლინზები თვალის ზედაპირს აშრობს: ჩნდება წვა, ქვიშის შეგრძნება, საღამოსკენ კი სიწითლე. უფრო ხშირად ახამხამეთ, ეკრანთან მუშაობისას დაისვენეთ და ოთახი გაანიავეთ. თუ სიმპტომები არ გადის ან მეორდება, თვალი ექიმს აჩვენეთ.
თვალის სიწითლე ბავშვს
ბავშვებში ყველაზე ხშირად ისევ კონიუნქტივიტია და საბავშვო ბაღსა და სკოლაში ის სწრაფად ვრცელდება. ახალშობილს, სიცოცხლის პირველ 28 დღეში, თვალის სიწითლე სასწრაფოდ უნდა შეეფასოს. ორ წლამდე ბავშვს წითელი თვალის დროს ექიმი უნდა გაუსინჯოთ. თუ პატარას მხოლოდ ერთი თვალი ცრემლიანდება და ჩირქდება, მიზეზი შეიძლება ცრემლსადენი არხის გაუვალობა იყოს. მიმართეთ პედიატრს ან ოფთალმოლოგს.
ერთი თვალის სიწითლე ტკივილით
თუ წითელია ერთი თვალი და ამასთან ტკივილი, სინათლისადმი მგრძნობელობა ან მხედველობის დაქვეითება ახლავს, ეს ჩვეულებრივ უკვე მარტივი კონიუნქტივიტი არ არის. ასეთ სურათს იძლევა რქოვანას ან თვალის შიგნითა გარსების ანთება და გლაუკომის მწვავე შეტევა, რომელიც გადაუდებელ დახმარებას საჭიროებს. წითელი ლაქა თვალის თეთრ ნაწილზე ტკივილის გარეშე, ხველის ან დაძაბვის შემდეგ, უმეტესად მცირე სისხლჩაქცევაა და თავისით გადის. მაგრამ თუ ის რამდენიმე დღეზე მეტხანს რჩება ან მეორდება, ექიმს მიმართეთ.
თვალის სიწითლე წითელასა და სხვა ინფექციების დროს
თვალის სიწითლე ტემპერატურასთან, ხველასთან, სურდოსა და გამონაყართან ერთად შეიძლება წითელას ნიშანი იყოს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ადამიანი აცრილი არ არის ან დაავადებულთან ჰქონდა კონტაქტი. ვიზიტამდე კლინიკას დაურეკეთ და გააფრთხილეთ, რომ სხვები არ დააინფიციროთ. გამონაყარზე იხილეთ გამონაყარი.
რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე
- თვალზე შეხებამდე და მის შემდეგ ხელები დაიბანეთ, თვალებს ნუ იფშვნეტთ.
- კონტაქტური ლინზები ამოიღეთ და გასინჯვამდე ნუ ატარებთ.
- გამოიყენეთ ცალკე პირსახოცი და ბალიშის გარეკანი შეცვალეთ. გამონადენი შეგიძლიათ გაწმინდოთ თბილ წყალში დასველებული სუფთა ტამპონით, თითოეული თვალისთვის ახლით.
- ნუ ჩაიწვეთებთ სხვისი ან ძველი მკურნალობიდან დარჩენილ წვეთებს და სიწითლის საწინააღმდეგო წვეთებს: ისინი სურათს ფარავს, ზოგჯერ კი ზიანსაც აყენებს. წვეთების არჩევანი ექიმს მიანდეთ.
- სანამ თვალები წითელია, თვალის მაკიაჟს ნუ გამოიყენებთ.
როგორ ეძებს ოფთალმოლოგი სიწითლის მიზეზს
ექიმი გეკითხებათ, როდის დაიწყო სიწითლე, ერთ თვალზეა თუ ორზე, არის თუ არა ტკივილი, ქავილი, გამონადენი და ატარებთ თუ არა ლინზებს. შემდეგ ამოწმებს მხედველობის სიმკვეთრეს, თვალს სპეციალური მიკროსკოპით ათვალიერებს, რქოვანას დაზიანებაზე ეჭვისას სპეციალურ საღებავს იყენებს და, საჭიროების შემთხვევაში, ზომავს თვალის შიგა წნევას ან იღებს ნაცხს. მკურნალობა მიზეზზეა დამოკიდებული: ზოგს წვეთები სჭირდება, ზოგს მხოლოდ ჰიგიენა და დაკვირვება, მძიმე მდგომარეობის დროს კი მკურნალობა დაუყოვნებლივ იწყება.