მეჭეჭები: მიზეზები, სახეობები და როდის გჭირდებათ ექიმი

რა არის მეჭეჭი და საიდან ჩნდება

მეჭეჭები კანის კეთილთვისებიანი გამონაზარდებია, რომლებსაც ადამიანის პაპილომავირუსი (HPV) იწვევს. ამ ვირუსის 200-ზე მეტი ტიპი არსებობს და სხვადასხვა ტიპი კანის სხვადასხვა უბანს აზიანებს. ვირუსი გადაეცემა კანთან პირდაპირი კონტაქტით ან დაბინძურებული ზედაპირებით, განსაკუთრებით როცა კანი სველია ან დაზიანებული. მეჭეჭი დაინფიცირებისთანავე არ ჩნდება, შეიძლება კვირების ან თვეების შემდეგ გამოჩნდეს. ბევრ ადამიანში იმუნიტეტი ვირუსს თავისით უმკლავდება და მეჭეჭები თვეებში ან წლებში ქრება. ზოგან კი ისინი რჩება და ვრცელდება.

მეჭეჭი ხელებზე და თითებზე

ჩვეულებრივი მეჭეჭები მკვრივი, ხორკლიანი კვანძებია, ყველაზე ხშირად თითებზე, ხელისგულებზე, თითების სახსრებზე და მუხლებზე. ზოგჯერ გვერდით ახლები ჩნდება. თუ ერთმანეთთან შერწყმული მეჭეჭების მთელი ჯგუფი იზრდება, მას მოზაიკურ მეჭეჭებს უწოდებენ. მეჭეჭებს ნუ კბენთ და ნუ ჭრით, განსაკუთრებით ფრჩხილებთან: ვირუსი ადვილად გადადის სხვა უბნებზე, კანი კი ზიანდება.

მეჭეჭი ტერფზე და ქუსლზე

ტერფის მეჭეჭები (მათ ვერუკასაც უწოდებენ) ტერფზე იზრდება, ყველაზე ხშირად ქუსლზე და თითების ქვეშ. ისინი ბრტყელია, რადგან სიარულის დროს კანში ჩაწეულია და დატვირთვისას შეიძლება სტკიოდეს. შიგნით ხშირად წვრილი შავი წერტილები ჩანს. სწორედ ეს ანსხვავებს მას ტერფის უბრალო გამკვრივებისგან. ინფიცირება ხშირად აუზებში, შხაპებსა და გასახდელებში ხდება, ამიტომ იქ ფლოსტები ჩაიცვით.

ბრტყელი მეჭეჭები სახეზე და კისერზე

ბრტყელი მეჭეჭები გლუვი, ოდნავ ამოწეული მრგვალი წარმონაქმნებია, კანის ფერის ან მოყვითალო, ხშირად მრავლობითი. ისინი ჩნდება სახეზე, კისერზე და სხვა ადგილებზე, სადაც კანს ხშირად იპარსავენ. სახეზე მეჭეჭები ექიმს უმჯობესია აჩვენოთ და თავად ნუ მკურნალობთ: ეს ადგილი ფაქიზია, ხელებისთვის განკუთვნილი საშუალებები კი კანს აზიანებს.

პაპილომები და მეჭეჭები: რა განსხვავებაა

ყოველდღიურ მეტყველებაში კისერზე, იღლიებში და ნაოჭებში მდებარე რბილ გამონაზარდებს ხშირად პაპილომებს ეძახიან. ეს ჩვეულებრივ რბილი კეთილთვისებიანი წარმონაქმნებია, რომლებიც ვირუსთან დაკავშირებული არ არის, მაგრამ მათ ტიპს ზუსტად მხოლოდ ექიმი განსაზღვრავს. მეჭეჭებს კი HPV იწვევს. ნებისმიერი წარმონაქმნი, რომელიც შეიცვალა, სისხლდენა დაიწყო ან იზრდება, ექიმს უმჯობესია აჩვენოთ.

გენიტალური მეჭეჭები

სასქესო ორგანოებისა და უკანა ტანის არეში მეჭეჭებს HPV იწვევს და ისინი სქესობრივი გზით გადაედება. მათი თავად მკურნალობა არ შეიძლება: ხელებისა და ტერფების მეჭეჭების საშუალებები აქ არ გამოდგება. ასეთი წარმონაქმნების, ქავილის ან სისხლდენის დროს მიმართეთ ექიმს, პარტნიორებმაც გამოკვლევა უნდა გაიარონ. ორსულობის დროს მკურნალობის უმეტეს მეთოდს არ იყენებენ, ამიტომ ექიმს ორსულობაზე აცნობეთ. გამონადენზე იხილეთ ვაგინალური გამონადენი. HPV-ს საწინააღმდეგო ვაქცინა იცავს ვირუსის იმ ძირითადი ტიპებისგან, რომლებიც გენიტალურ მეჭეჭებსა და საშვილოსნოს ყელის კიბოს იწვევს.

მეჭეჭები ბავშვებში

ბავშვებში მეჭეჭები ხშირია და ბევრს თავისით გადის. მაგრამ თუ ისინი სტკივა, სიარულს უშლის, მრავლდება ან არ გადის, ბავშვი ექიმს აჩვენეთ. ასწავლეთ ბავშვს, არ ექექონ და არ ღრღნონ მეჭეჭები და დაიბანონ ხელები.

რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე

• მეჭეჭს ნუ ექექებით, ნუ ჭრით და ნუ გლეჯთ: ვირუსი გავრცელდება, კანი კი შეიძლება ანთებულიყოს.
• მეჭეჭთან შეხების შემდეგ დაიბანეთ ხელები და სხვასთან ერთად ნუ გამოიყენებთ პირსახოცს, ფეხსაცმელს, ფეხის ქვიშაქაღალდს.
• აუზებში, შხაპებსა და გასახდელებში ჩაიცვით ფლოსტები, წინდები ყოველდღე გამოიცვალეთ.
• ტერფის მეჭეჭი აუზში სვლისას პლასტირით დაფარეთ.
• სახეზე და ინტიმურ არეში მეჭეჭებისთვის ხელებისა და ტერფების საშუალებები, მაგალითად, მჟავიანი პლასტირი, არ გამოიყენოთ.
• თუ წარმონაქმნს სისხლი სდის, სწრაფად იზრდება ან ფერი შეიცვალა, სახლში ნუ მკურნალობთ, ექიმს აჩვენეთ.

როგორ მკურნალობს ექიმი მეჭეჭებს

ექიმი ათვალიერებს წარმონაქმნს, ზოგჯერ დერმატოსკოპით და ამოწმებს, მართლა მეჭეჭია თუ არა სხვა წარმონაქმნი. თუ მეჭეჭი არ გაწუხებთ, ხშირად დაკვირვებაც საკმარისია: ის თავისით შეიძლება გაქრეს. მკურნალობისთვის არსებობს მჟავების შემცველი საშუალებები კანზე წასასმელად, რომლებსაც კურსით იყენებენ, თხევადი აზოტით გაყინვა (ზოგჯერ რამდენიმე სეანსი), ლაზერი და ქირურგიული მოცილება. მეჭეჭები შეიძლება დაბრუნდეს, ამიტომ მკურნალობა ვადაზე ადრე ნუ შეწყდება და ახალი გამონაყარის შემთხვევაში ექიმს მიმართეთ. მეთოდის არჩევანი ადგილზე, ზომასა და წარმონაქმნების რაოდენობაზეა დამოკიდებული.