ყაბზობა: მიზეზები, რა ვქნათ და როდის მივმართოთ ექიმს

რა არის ყაბზობა და როგორ ვლინდება ის

ყაბზობა, ანუ შეკრულობა, არის მდგომარეობა, როცა განავალი ჩვეულებრივზე იშვიათი, უფრო მაგარი ან დასაცლელად უფრო რთულია. ექიმები ყაბზობაზე საუბრობენ, თუ ნაწლავის დაცლა კვირაში სამჯერ ნაკლებჯერ ხდება, განავალი მშრალი და მაგარია, ძლიერ დაძაბვა გიწევთ ან გრჩებათ შეგრძნება, რომ ნაწლავი სრულად არ დაცლილა. ნორმა თითოეულისთვის თავისია: ზოგისთვის ერთი დღის შუალედით დაცლაც საკმარისია, ზოგს ყოველდღიური სჭირდება. ყაბზობა ყველაზე ხშირად ცხოვრების წესსა და კვებას უკავშირდება და მისი შემსუბუქება წამლების გარეშეც შეიძლება. მაგრამ ზოგჯერ ის დაავადებაზე მიანიშნებს, ამიტომ მნიშვნელოვანია საგანგაშო ნიშნების შემჩნევა.

ყაბზობა მოზრდილებში: რატომ ჩნდება

ხშირი მიზეზებია რაციონში ბოჭკოსა და წყლის სიმცირე, მცირემოძრავი ცხოვრება, მოთხოვნილების ჩახშობის ჩვევა („მერე წავალ"), სტრესი, გარემოსა და რეჟიმის შეცვლა. ყაბზობას ზოგიერთი წამალიც იწვევს (მაგალითად, ძლიერი ტკივილგამაყუჩებლები, რკინის პრეპარატები), ასევე ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებები, დიაბეტი და გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი. თუ ყაბზობა უცებ გაგიჩნდათ და თქვენი ჩვეულებრივი მდგომარეობისგან ძლიერ განსხვავდება, განსაკუთრებით 50 წლის შემდეგ, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

ყაბზობა და მუცლის შებერილობა

ნაწლავში განავლის დაგროვებას ხშირად შებერილობა, ყურყური და სიმძიმე ახლავს. ეს აღწერილია გვერდზე მუცლის შებერილობა. თუ ყაბზობა ფაღარათს ენაცვლება, იხილეთ დიარეა: ასეთი სურათი გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომისას გვხვდება.

ყაბზობა მუცლის ტკივილით

მსუბუქი ტკივილი და სპაზმები ყაბზობისას ჩვეულებრივ ნაწლავის დაცლის შემდეგ გადის. მაგრამ ძლიერი, მზარდი ტკივილი, ღებინება, აირების გამოუშვებლობა და მაგარი, დაძაბული მუცელი საშიშ მდგომარეობაზე მიუთითებს, შესაძლოა ნაწლავის გაუვალობაზე: სასწრაფო დახმარებაა საჭირო. ტკივილზე დაწვრილებით იხილეთ მუცლის ტკივილი, ღებინებაზე — გულისრევა და ღებინება.

ყაბზობა სისხლით

ალისფერი სისხლი ქაღალდზე ან განავლის ზედაპირზე ხშირად უკანა ტანის ნაპრალთან ან ბუასილთან არის დაკავშირებული, რომლებიც დაძაბვისგან ჩნდება. მაგრამ სისხლი განავალში, შავი განავალი, ასევე სისხლი ნაწლავის ჩვევების ცვლილებასთან და წონის კლებასთან ერთად გასინჯვის გარეშე ბუასილს არ უნდა დააბრალოთ. მიმართეთ ექიმს.

ყაბზობა ბავშვს

ბავშვებში ყაბზობა ძალიან ხშირია: მკვრივ საკვებზე გადასვლისას, ქოთანზე ჩვევის პერიოდში, სითხისა და ბოჭკოს უკმარისობისას, მტკივნეული განავლის შიშის გამო. ბავშვი შეიძლება თავს იკავებდეს და მაშინ მაგარი განავალი კიდევ უფრო მტკივნეული ხდება. ბავშვი პედიატრს აჩვენეთ, თუ ყაბზობა ორ კვირაზე მეტხანს გრძელდება, განავალში სისხლია, ძლიერი ტკივილი, ღებინება ან წონის კლებაა, ასევე თუ ყაბზობა ჩვილს დაეწყო. ბავშვებს საფაღარათო საშუალებებს ექიმის რჩევის გარეშე ნუ მისცემთ.

ყაბზობა ორსულობისას და ხანდაზმულებში

ორსულობისას ყაბზობა ხშირია ჰორმონებისა და საშვილოსნოს ნაწლავზე წნევის გამო. ის ხანდაზმულ ასაკშიც ხშირად გვხვდება მცირემოძრაობის, წამლებისა და ნაწლავის შენელებული მუშაობის გამო. დაიწყეთ კვებით, სითხითა და სეირნობით; ორსულობისას და ქრონიკული დაავადებების მქონე ხანდაზმულებში ნებისმიერი საფაღარათო საშუალება მხოლოდ ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ მიიღეთ.

რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე

• ბოჭკო თანდათან დაამატეთ: ბოსტნეული, ხილი, მთლიანმარცვლოვანი პროდუქტები, შვრია. მკვეთრმა მომატებამ შებერილობა შეიძლება გაამძაფროს.
• დღის განმავლობაში საკმარისი სითხე დალიეთ.
• იმოძრავეთ: ყოველდღიური სიარული ნაწლავს ასტიმულირებს.
• დაიცავით რეჟიმი: ტუალეტში ერთსა და იმავე დროს, სასურველია ჭამის შემდეგ, იარეთ და მოთხოვნილებას ნუ ჩაახშობთ. პატარა საფეხური ფეხებისთვის, რომ მუხლები თეძოებზე მაღლა იყოს, დაცლას ამარტივებს.
• თუ საფაღარათო მაინც გჭირდებათ, ფარმაცევტს ჰკითხეთ: ასეთ საშუალებებს ხანმოკლედ იყენებენ და არა მუდმივად.
• თუ ყაბზობას დანიშნული წამალი იწვევს, თავად ნუ შეწყვეტთ, ექიმთან განიხილეთ.
• ჩაიწერეთ, რამდენად ხშირია და როგორია განავალი, რას ჭამთ და სვამთ.

როგორ ეძებს ექიმი ყაბზობის მიზეზს

ექიმი გეკითხებათ განავლის სიხშირესა და ხასიათზე, კვებაზე, წამლებზე, წონასა და სხვა დაავადებებზე, ათვალიერებს მუცელს და საჭიროებისას უკანა ტანის არეს. შეიძლება დაინიშნოს სისხლისა და განავლის ანალიზი, ექოსკოპია, საგანგაშო ნიშნების დროს კი კოლონოსკოპია. თუ ყაბზობა კვებას უკავშირდება, დიეტოლოგი დაგეხმარებათ. მკურნალობა მიზეზზეა დამოკიდებული: ჯერ რეჟიმი და კვება, შემდეგ საჭიროების შემთხვევაში ექიმის დანიშნული პრეპარატები.