რა არის მხედველობის გაუარესება და როგორ ვლინდება ის
მხედველობის გაუარესება ნიშნავს, რომ საგნები ბუნდოვანი ან გაორებულია, შორს ან ახლოს ცუდად ჩანს, ან მხედველობის ველი შევიწროვდა. მიზეზი შეიძლება თვალში, მხედველობის ნერვში ან თავის ტვინში იყოს, ამიტომ მნიშვნელოვანია, როგორ და რა სისწრაფით განვითარდა ეს. მხედველობა, რომელიც თვეების განმავლობაში სუსტდება, უფრო ხშირად სათვალესა და ასაკთანაა დაკავშირებული. უცებ გაუარესება, განსაკუთრებით ერთ თვალში, სასწრაფო დახმარების მიზეზია. ტექსტის მიხედვით დიაგნოზის დასმა შეუძლებელია.
მხედველობა თანდათან უარესდება
ყველაზე ხშირი მიზეზია რეფრაქციის დარღვევა: ახლომხედველობა, შორსმხედველობა და ასტიგმატიზმი. 40–45 წლის შემდეგ თითქმის ყველას უვითარდება ასაკობრივი შორსმხედველობა და წვრილ ტექსტს თვალიდან მოშორებით ვიჭერთ. თანდათან გაბუნდოვნებას, სინათლის გარშემო რგოლებსა და ღამით მანქანის ფარებით თვალის მოჭრას კატარაქტა იწვევს, ბროლის გაღრუბლება. გლაუკომა, თვალის წნევის მომატება მხედველობის ნერვის დაზიანებით, დიდხანს შეუმჩნეველია და პირველ რიგში მხედველობის ველს ავიწროებს, ამიტომ მას გასინჯვისას პოულობენ და არა ჩივილებით. ბადურის ასაკობრივი ცვლილებებისას სწორი ხაზები მოხრილი ჩანს. ყველა ეს მდგომარეობა სჯობს, მხედველობის დაქვეითებამდე გამოვლინდეს.
მხედველობა უცებ გაუარესდა
უცებ გაბუნდოვნება, მხედველობის ველის ნაწილის დაკარგვა ან თვალის წინ ფარდა იმის მიზეზია, რომ არ დაელოდოთ: წადით მიმღებ განყოფილებაში ან დარეკეთ 112-ზე. ასე შეიძლება გამოვლინდეს ბადურის აშრევება, ბადურის სისხლძარღვის ჩაკეტვა, გლაუკომის მწვავე შეტევა, მხედველობის ნერვის ანთება, ზოგჯერ კი ინსულტი. თუ მხედველობის ცვლილებას ხელის ან ფეხის სისუსტე, სახის ჩამოქვეითება ან მეტყველების დარღვევა ახლავს, ეს გადაუდებელი მდგომარეობაა. რაც უფრო ადრე დაიწყება მკურნალობა, მით მეტია მხედველობის შენარჩუნების შანსი.
ბუნდოვანი ხედვა ეკრანის შემდეგ და საღამოს
თუ მხედველობა საღამოს ან კომპიუტერთან ხანგრძლივი მუშაობის შემდეგ ბუნდოვანია, ხშირად მიზეზი თვალის დაღლა და სიმშრალეა: იშვიათად ახამხამებთ და თვალი სწრაფად იღლება. ჩვეულებრივ ეხმარება შესვენებები და ჰაერის დატენიანება. მაგრამ თუ ეს გრძელდება, უნდა შემოწმდეს, ხომ არ გჭირდებათ სათვალე. სიწითლესა და წვაზე იხილეთ თვალის სიწითლე, ზოგად სისუსტეზე კი დაღლილობა.
ბუნდოვანი ხედვა თავის ტკივილთან და თავბრუსხვევასთან ერთად
მიგრენი ზოგჯერ მხედველობის მოვლენებით იწყება: ნათების ციმციმით, ზიგზაგებით, ლაქებით, და ისინი ჩვეულებრივ ერთი საათის განმავლობაში გადის. მაგრამ პირველად გაჩენილი მხედველობის დარღვევა თავის ტკივილთან ერთად ექიმს უნდა აჩვენოთ. საგანგაშოა გაბუნდოვნება უცებ დაწყებულ ძლიერ თავის ტკივილთან, თავბრუსხვევასთან ან დაბუჟებასთან ერთად. დეტალები იხილეთ გვერდებზე თავის ტკივილი და თავბრუსხვევა.
მხედველობის ცვლილება დიაბეტისა და ორსულობის დროს
დიაბეტის დროს სისხლში შაქრის მკვეთრმა ცვალებადობამ შეიძლება დროებით გააბუნდოვანოს ხედვა, დროთა განმავლობაში კი ბადურის სისხლძარღვები დააზიანოს, ამიტომ დიაბეტის დროს თვალები რეგულარულად უნდა შემოწმდეს. ორსულობისას უცებ გაბუნდოვნება თავის ტკივილთან ან შეშუპებასთან ერთად სასწრაფო შეფასებას საჭიროებს, რადგან წნევის მომატების ნიშანი შეიძლება იყოს.
მხედველობის გაუარესება ბავშვს
პატარა ბავშვი არ იტყვის, რომ ცუდად ხედავს. უნდა გაგაფრთხილოთ თვალების მოჭუტვამ, ტელევიზორთან ახლოს ჯდომამ, თავის გადახრამ, თვალების ფშვნეტამ, კითხვის შემდეგ თავის ტკივილმა, სიელმემ და სწავლის გაუარესებამ. ბავშვი ოფთალმოლოგს ჩივილებამდეც უნდა აჩვენოთ, განსაკუთრებით თუ მშობლებს მხედველობა სუსტი აქვთ. თუ მხედველობა უცებ დაქვეითდა ან ტკივილია, დახმარება სასწრაფოდ არის საჭირო.
რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე
- თუ მხედველობა უცებ დაქვეითდა, ნუ დაელოდებით, სანამ „გაივლის“: წადით მიმღებ განყოფილებაში ან დარეკეთ 112-ზე. თავად საჭეზე ჯდომა არ ღირს.
- ჩაიწერეთ, როდის დაიწყო, ერთ თვალშია თუ ორივეში, თანდათან თუ უცებ და კიდევ რა გაწუხებთ.
- ვიზიტზე წაიღეთ სათვალე ან ლინზები და მიღებული წამლების სია.
- ეკრანთან მუშაობისას დაისვენეთ, უფრო ხშირად ახამხამეთ და სამუშაო ადგილი კარგად გაანათეთ.
- სათვალეს და წვეთებს ნუ აირჩევთ თავისით, თვალზე.
როგორ ეძებს ოფთალმოლოგი მიზეზს
ექიმი ცხრილით ამოწმებს მხედველობის სიმკვეთრეს და ირჩევს კორექციას, შემდეგ თვალს მიკროსკოპით ათვალიერებს და თვალის ფსკერსაც, ჩვეულებრივ გუგის გაფართოების შემდეგ. ამის შემდეგ რამდენიმე საათი საჭეზე ჯდომა არ ღირს. შეიძლება გაიზომოს თვალის შიგა წნევა, შემოწმდეს მხედველობის ველი და გაკეთდეს ბადურის ოპტიკური ტომოგრაფია. თუ მიზეზი თვალს გარეთ შეიძლება იყოს, ნევროლოგთან ან ენდოკრინოლოგთან გამოგიშვებთ. მკურნალობა მიზეზზეა დამოკიდებული: ზოგჯერ სათვალეც საკმარისია, ზოგჯერ წვეთები, ლაზერი ან ოპერაცია სჭირდება.