რა არის ზურგის ტკივილი და როგორი ხდება ის
ზურგის ტკივილი ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ჩივილია: მას სიცოცხლეში ერთხელ მაინც უმეტესი ადამიანი აწყდება. ის შეიძლება იყოს ბუნდოვანი და მუდმივი ან მკვეთრი და უეცარი. თუ ტკივილი ახლახან გაჩნდა და რამდენიმე დღიდან რამდენიმე კვირამდე გრძელდება, მას მწვავეს უწოდებენ, თუ სამ თვეზე მეტხანს გრძელდება, ქრონიკულს. უმეტეს შემთხვევაში მიზეზის პოვნა ვერ ხერხდება და საუბარია არასპეციფიკურ ტკივილზე, რომელიც ხერხემლის კუნთებს, ხერხემლის ლიგამენტებსა და სახსრებს უკავშირდება. მცირე შემთხვევაში მიზეზი კონკრეტული დაავადებაა: დისკის თიაქარი, მალის ანთება ან მოტეხილობა, შინაგანი ორგანოს დაავადება. ამიტომ აღწერით დიაგნოზის დასმა შეუძლებელია.
წელის ტკივილი
წელი ტკივილის ყველაზე ხშირი ადგილია. მას იწვევს კუნთების გადაძაბვა, სიმძიმის აწევა, ხანგრძლივი ჯდომა, უეცარი უხერხული მოძრაობა. ტკივილი ხშირად დახრისა და აწევისას უფრო ძლიერია და მოსვენებისას ოდნავ უკლებს. რისკს ზრდის უძრავი ცხოვრების წესი, ჭარბი წონა, მოწევა და მძიმე ფიზიკური შრომა. თუ წელის ტკივილს ფეხების სისუსტე, სასქესო ორგანოებისა და უკანა ტანის არეში დაბუჟება ან შარდისა და განავლის შეკავების დარღვევა ახლავს, სასწრაფო დახმარებაა საჭირო: ამის შესახებ იხილეთ საშიში ნიშნების სია ზემოთ.
ზურგის ტკივილი, რომელიც ფეხში გადადის
როცა ტკივილი წელიდან ფეხის უკანა ზედაპირზე ეშვება, საუბარია ისქიალგიაზე (სციატიკაზე): მისაჯდომი ნერვის გაღიზიანებაზე. ის ჩვეულებრივ ერთ ფეხს აზიანებს, ტკივილი მკვეთრი ან მწველია, შესაძლებელია ჩხვლეტა, დაბუჟება და სისუსტე, ხველისა და დაცემინებისას კი ძლიერდება. ისქიალგია ხშირად კვირებში ან თვეებში გადის. თუ ტკივილი არ უკლებს, მატულობს ან ფეხში სისუსტე გაჩნდა, მიმართეთ ნევროლოგს. ორივე ფეხში ერთდროული ტკივილი გადაუდებელ დახმარებას საჭიროებს. ფეხებისა და სახსრების ტკივილზე იხილეთ სახსრების ტკივილი და მუხლის ტკივილი.
ტკივილი ბეჭებს შორის და გულმკერდის არეში
ტკივილი ბეჭებს შორის უფრო ხშირად კუნთებსა და ტანადობას უკავშირდება მაგიდასთან ხანგრძლივი მუშაობისას. მაგრამ ზოგჯერ ასე შინაგანი ორგანოების დაავადებებიც ვლინდება. თუ ზურგის ზედა ნაწილის ტკივილს გულმკერდის წნეხა, სუნთქვის უკმარისობა, ცივი ოფლი ან გულისრევა ახლავს, დარეკეთ 112-ზე. ტკივილი ბეჭებს შორის, რომელიც ღამით ძლიერდება ან მოძრაობაზე არ არის დამოკიდებული, ექიმს უმჯობესია აჩვენოთ.
ზურგის ტკივილი და შინაგანი ორგანოები
ზურგის ტკივილი შეიძლება თირკმლებიდან, საშარდე გზებიდან, ნაღვლის ბუშტიდან, პანკრეასიდან, ქალებში კი მცირე მენჯის ორგანოებიდან გადმოდიოდეს. ასეთი მიზეზებისთვის დამახასიათებელია, რომ ტკივილი მოძრაობასა და სხეულის მდგომარეობაზე არ იცვლება. ტკივილი გვერდში სიცხესა და მტკივნეულ შარდვასთან ერთად ექიმთან სასწრაფოდ მისვლის მიზეზია, იხილეთ მტკივნეული შარდვა. თუ მუცელიც გტკივათ, იხილეთ მუცლის ტკივილი.
ზურგის ტკივილი ორსულებში, ბავშვებსა და ხანდაზმულებში
ორსულობისას წელის ტკივილი ხშირია ხერხემალზე დატვირთვის ცვლილების გამო. განიხილეთ ის ექიმთან, რომელიც ორსულობას აკვირდება, და აცნობეთ, თუ სიცხე, სისხლიანი გამონადენი ან შეტევითი ტკივილი გაჩნდა. ბავშვისა და მოზარდის ზურგის ტკივილი, განსაკუთრებით თუ ის დიდხანს გრძელდება, ძილს უშლის ან სიცხესთან ერთად არის, ექიმს უმჯობესია აჩვენოთ. 50 წელს გადაცილებულებში სერიოზული მიზეზების ალბათობა მეტია, ამიტომ პირველად გაჩენილი ძლიერი ტკივილის დროს ვიზიტს ნუ გადადებთ.
რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე
- დარჩით აქტიურები: იარეთ და ყოველდღიურ საქმეებს გააგრძელეთ, რამდენადაც ტკივილი გაძლევთ. 1–2 დღეზე მეტხანს წოლა ტკივილს უფრო ხშირად ამძაფრებს.
- ქსოვილის გავლით 15–20 წუთით მიიდეთ სითბო ან სიცივე, იმის მიხედვით, რომელი გიმსუბუქებთ.
- გააკეთეთ რბილი გაჭიმვის ვარჯიშები, სიარული ან ცურვა. მოერიდეთ უეცარ მოძრაობებსა და სიმძიმის აწევას.
- ტკივილგამაყუჩებელი ზურგის ტკივილის მკურნალობის ძირითადი საშუალება არ არის. თუ მისი მიღება გადაწყვიტეთ, არჩევანისა და უსაფრთხოების შესახებ ექიმს ან ფარმაცევტს ჰკითხეთ.
- თუ ბევრს ზიხართ, ყოველ 30–40 წუთში ადექით და პოზა შეიცვალეთ.
- ჩაინიშნეთ, როდის დაიწყო ტკივილი, რა ამძაფრებს და რა ამსუბუქებს, არის თუ არა დაბუჟება, სისუსტე, სიცხე.
როგორ ეძებს ექიმი ზურგის ტკივილის მიზეზს
ექიმი გეკითხებათ ტკივილზე, ტრავმებზე, სამუშაოზე, თანმხლებ სიმპტომებზე, ათვალიერებს ზურგს, ამოწმებს მოძრაობას, მგრძნობელობასა და ფეხების ძალას. უმეტეს შემთხვევაში სურათების გადაღება მაშინვე საჭირო არ არის. რენტგენს, მაგნიტურ-რეზონანსულ ან კომპიუტერულ ტომოგრაფიას ნიშნავენ, თუ არის საშიში ნიშნები, ტკივილი დიდხანს არ გადის ან გასინჯვა კონკრეტულ მიზეზზე მიუთითებს. შეიძლება სისხლისა და შარდის ანალიზიც დაგჭირდეთ. მკურნალობა ყველაზე ხშირად აქტიურობით, ვარჯიშითა და ფიზიოთერაპიით, მანუალური თერაპიითა და სწორი დატვირთვის სწავლებით იწყება, ინექციები ან ოპერაცია კი მხოლოდ ცალკეულ შემთხვევაში არის საჭირო.