რა არის მუხლის ტკივილი და როგორი ხდება ის
მუხლი ფეხის ყველაზე დატვირთული სახსარია: მასში მონაწილეობენ ბარძაყისა და წვივის ძვლები, მუხლის თავი, ხრტილები, მენისკები და იოგები. შეიძლება ნებისმიერი მათგანი ან გარშემო მდებარე კუნთები და ზოგჯერ მყესები გტკიოდეთ. ტკივილი შეიძლება იყოს მკვეთრი ტრავმის შემდეგ ან თვეების განმავლობაში ყრუ, მუდმივი ან მხოლოდ მოძრაობისას. ტექსტის მიხედვით დიაგნოზის დასმა შეუძლებელია, მაგრამ ის, თუ სად და როდის გტკივათ, გვიჩვენებს შესაძლო მიზეზს და ვიზიტის სასწრაფოობას.
მუხლის ტკივილი ტრავმის შემდეგ
თუ ტკივილი დაცემის, დარტყმის, მკვეთრი შემობრუნების ან დაშვების შემდეგ დაიწყო, შესაძლებელია დაჟეჟილობა, იოგის დაჭიმვა ან გაწყვეტა, მენისკის დაზიანება, თავის ამოვარდნა ან მოტეხილობა. საგანგაშოა, თუ მუხლი სწრაფად გასივდა, ვერ ეყრდნობით ან ბოლომდე ვერ ჭიმავთ, ის იღუნება ან დეფორმირებულია. ასეთ დროს გადაუდებელი დახმარებაა საჭირო: ტრავმებს ტრავმატოლოგი მკურნალობს, ტრავმის შემდეგ ხანგრძლივ პრობლემებზე კი ორთოპედთან შეიძლება მისვლა.
მუხლის ტკივილი სიარულისას და კიბეზე
ტკივილი, რომელიც სიარულის, კიბეზე ასვლისა და ჩაჯდომისას ძლიერდება, მოსვენებისას კი ცხრება, უფრო ხშირად ხრტილის ცვეთას, ანუ ართროზს უკავშირდება. ის ხშირია 45 წლის შემდეგ, ზედმეტი წონისა და ძველი ტრავმების დროს. დილის სიხისტე ამ დროს ჩვეულებრივ რამდენიმე წუთში გადის. ახალგაზრდებსა და სპორტსმენებში ტკივილი წინა მხარეს, მუხლის თავის ქვეშ, ხშირად სირბილისა და ხტუნვის გადატვირთვისგან ჩნდება.
მუხლის ტკივილი შეშუპებით, ჭრიალით ან დაბლოკვით
ტკივილის გარეშე ჭრიალი უფრო ხშირად უვნებელია. მაგრამ თუ მუხლი ჭრიალებს და გტკივათ, ებლოკება, არ იჭიმება ან ტკივილით ტკაცუნობს, ექიმს აჩვენეთ: ასე ხდება მენისკის ან ხრტილის დაზიანებისას. შეშუპება ტრავმის გარეშე შეიძლება სახსრის ან მის გარშემო არსებული ბუდის ანთებაზე მიუთითებდეს.
მუხლი ცხელია, წითელია და ტემპერატურა გაქვთ
ცხელი, წითელი, ძალიან მტკივნეული კანი მუხლის თავზე, სიცხესთან ან შემცივნებასთან ერთად, შეიძლება სახსარში ინფექციაზე მიუთითებდეს. ეს იმავე დღეს ექიმთან მისვლის მიზეზია და სახლში მკურნალობა არ შეიძლება. უცებ დაწყებული მკვეთრი ტკივილი და შეშუპება მუხლში ტრავმის გარეშე პოდაგრის დროსაც ხდება. სხვა სახსრების ტკივილზე იხილეთ სახსრების ტკივილი.
მუხლის ტკივილი ბავშვს და მოზარდს
სპორტით აქტიურად დაკავებულ მოზარდებში ტკივილი მუხლის თავის ქვემოთ, რომელიც დატვირთვისას ძლიერდება, შეიძლება მზარდი ძვლებისა და მყესების გამო გაჩნდეს. მაგრამ თუ ბავშვი კოჭლობს, ფეხზე ვერ დგება ან ტკივილი ღამით და მუდმივია, პედიატრს ან ტრავმატოლოგს აჩვენეთ და ნუ დაელოდებით, სანამ თავისით გაივლის.
რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე
- შეამცირეთ მუხლზე დატვირთვა: მოერიდეთ სირბილს, ხტუნვას და ღრმა ჩაჯდომებს, მაგრამ კვირების განმავლობაში უმოძრაოდ ნუ იწვებით.
- თუ მუხლი დატვირთვის ან ტრავმის შემდეგ გაისივა, დღეში რამდენჯერმე დაიდეთ ქსოვილში გახვეული ყინული დაახლოებით 20 წუთით.
- დაჯდომისას ან წოლისას ფეხი ასწიეთ.
- ზედმეტი წონის შემთხვევაში წონის დაკლება მუხლებს ტვირთს უმსუბუქებს.
- ცხელ და წითელ მუხლს ნუ გაათბობთ და ნუ გახეხავთ.
- ტკივილგამაყუჩებლის არჩევანზე ექიმთან ან ფარმაცევტთან ისაუბრეთ, განსაკუთრებით კუჭის, თირკმლის ან გულის პრობლემების დროს.
როგორ ეძებს ექიმი მუხლის ტკივილის მიზეზს
ექიმი გეკითხებათ ტრავმებსა და დატვირთვებზე, ათვალიერებს მუხლს, ადარებს მას ჯანმრთელს და ამოწმებს იოგების მდგრადობასა და მოძრაობის მოცულობას. შემდეგ შეიძლება დაინიშნოს რენტგენი, ექოსკოპია, მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია, სისხლის ანალიზი, სახსარში სითხის არსებობისას კი ამ სითხის გამოკვლევა. მკურნალობა მიზეზზეა დამოკიდებული: ვარჯიშები და ფიზიოთერაპია, მედიკამენტები, ზოგჯერ ოპერაცია.