მშრალი კანი: მიზეზები, მოვლა და დერმატოლოგთან წასვლა

რა არის მშრალი კანი

კანი მშრალია, როცა ის ტენიანობას იკავებს ნაკლებს, ვიდრე კარგავს: იჭიმება, უხეშდება, მქრქალდება, შეიძლება აიქერცლოს, წვრილი ბზარები გაუჩნდეს და ქავოდეს. ეს ძალიან გავრცელებული სიმპტომია და უმეტეს შემთხვევაში გარე პირობებთან და მოვლასთან არის დაკავშირებული და არა დაავადებასთან. მაგრამ ზოგჯერ სიმშრალე კანის დაავადების პირველი ნიშანია, ამიტომ მნიშვნელოვანია ჩვეულებრივი სიმშრალის განსხვავება იმისგან, რასაც ექიმი სჭირდება.

რატომ ხდება კანი მშრალი

ყველაზე ხშირი მიზეზებია ზედმეტად ცხელი წყალი და ხშირი დაბანა, აგრესიული საპონი და გელები, სპირტიანი საშუალებები, კონდიცირებისა და გათბობის მშრალი ჰაერი, ქარი, მზე და ზღვის მარილი, ასევე ასაკი: წლების განმავლობაში კანი ნაკლებ ცხიმს გამოიმუშავებს. სიმშრალეს აძლიერებს ზოგიერთი წამალი, ჰორმონული ცვლილებები, წყლის ნაკლებობა და მოწევა.

თუ მშრალ კანს სიწითლე და ძლიერი ქავილი ახლავს, შესაძლოა ეს დერმატიტი ან ეგზემა იყოს. ბავშვის კანის მუდმივი სიმშრალე, აქერცვლა და ქავილი სიცოცხლის პირველი თვეებიდან ატოპიური დერმატიტის ტიპური სურათია. ზოგჯერ მიზეზი კოსმეტიკაზე ან საყოფაცხოვრებო ქიმიაზე ალერგიაა.

სახის მშრალი კანი

სახე შრება და იქერცლება ცხელი წყლით დაბანისგან, სკრაბებისგან, სპირტიანი ტონიკებისგან, გათბობის, ქარისა და მზისგან. თუ სიმშრალეს სიწითლე, თვალების გარშემო ქავილი ან ჩვეულებრივი კრემის წასმის შემდეგ წვა ახლავს, შესაძლოა კანი მოვლაზე რეაგირებს. ზედმეტი მოვლის საშუალებები გააუქმეთ: დატოვეთ ნაზი დაბანა და უსურნელო დამატენიანებელი კრემი და კანს ორი-სამი კვირა მიეცით დასაწყნარებლად. თუ გაუმჯობესდა, მიზეზი გამღიზიანებელი იყო. თუ არა, მიმართეთ დერმატოლოგს.

ხელებისა და ფეხების მშრალი კანი

ხელებს აზიანებს ხშირი დაბანა, ანტისეპტიკები, სიცივე და საყოფაცხოვრებო ქიმია, ქუსლებსა და წვივებს კი — ფეხსაცმელი, მშრალი ჰაერი და ცხელი წყალი. თითებისა და ქუსლების წვრილი ბზარები მტკივნეულია და ინფექციას გზას უხსნის. თუ ბზარებიდან სისხლი მოდის, კანი გასქელებულია ან ღრმად იბზარება, ან შაქრიანი დიაბეტი გაქვთ, ექიმთან ვიზიტი ნუ გადადებთ.

სხეულის მშრალი კანი და ქავილი

წვივების, ბარძაყებისა და გვერდების სიმშრალე, რომელიც ზამთარში უფრო ძლიერდება, ხშირად ქავილს იწვევს. თუ ქავილი ძლიერია, ძილს გიშლით ან არ გადის, წაიკითხეთ გვერდი კანის ქავილი. თუ მშრალ კანზე გამონაყარი გაჩნდა, იხილეთ გვერდი კანის გამონაყარი.

მშრალი კანი ბავშვს

ბავშვებს, განსაკუთრებით ჩვილებს, კანი უფრო სწრაფად შრებათ: მათი დამცავი ფენა უფრო თხელია. ჩვეულებრივი მიზეზია ცხელ წყალში ხშირი ბანაობა და აგრესიული საშუალებები. თუ მშრალი, აქერცლილი ლაქები ლოყებზე, იდაყვებისა და მუხლების ნაოჭებზე რჩება, ბავშვს ქავის და ცუდად სძინავს, აჩვენეთ პედიატრს ან დერმატოლოგს: შესაძლოა ეს ატოპიური დერმატიტია.

რა შეიძლება გაკეთდეს ექიმთან ვიზიტამდე

• დაიბანეთ თბილი და არა ცხელი წყლით, ხანმოკლედ. გამოიყენეთ მსუბუქი საშუალებები სურნელისა და სპირტის გარეშე.
• დაბანისთანავე, სანამ კანი ჯერ ნესტიანია, წაისვით დამატენიანებელი კრემი ან მალამო. ხელები დაიტენიანეთ ყოველი დაბანის შემდეგ.
• აირჩიეთ უსურნელო ემოლენტები (მშრალი კანის საშუალებები). ძალიან მშრალი კანისთვის სქელი მალამოები უკეთ მუშაობს, ვიდრე მსუბუქი ლოსიონები.
• ოთახში ჰაერი დაატენიანეთ, განსაკუთრებით გათბობის სეზონზე და კონდიციონერთან.
• ატარეთ ბამბა და შიშველ კანზე ერიდეთ შალს.
• სიცხეში და ზღვაზე მეტი წყალი დალიეთ და კანი მზისგან დაიცავით.
• აქერცლილ კანს ნუ დააცლით და მშრალ ან ანთებულ კანზე სკრაბს ნუ გამოიყენებთ.

როდის არ არის ეს უბრალოდ სიმშრალე

ექიმთან წასვლა ღირს, თუ კანი სწორი მოვლის 2–3 კვირაში არ უმჯობესდება, სიმშრალე ისევ და ისევ ბრუნდება, კანი იბზარება და სველდება, წითლდება, ენთება ან ინფექციის ნიშნებია, ასევე თუ სიმშრალეს ახლავს დაღლილობა, სიცივის შეგრძნება, თმის ცვენა, წყურვილი ან წონის მკვეთრი მატება თუ კლება. მაშინ მიზეზი შეიძლება იყოს ფარისებრი ჯირკვლის დაავადება, შაქრიანი დიაბეტი და სხვა.

როგორ ეძებს ექიმი სიმშრალის მიზეზს

დერმატოლოგი კანს ათვალიერებს, გეკითხებათ მოვლაზე, დაბანაზე, წამლებზე და ალერგიის ოჯახურ ისტორიაზე. საჭიროების შემთხვევაში ინიშნება სისხლის ანალიზები (გლუკოზა, ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონები, რკინა) ან ალერგოსინჯები. მკურნალობა ჩვეულებრივ მოიცავს შესაფერისი დამატენიანებლების შერჩევას და დერმატიტის შემთხვევაში ექიმის დანიშნულებით ანთების საწინააღმდეგო მალამოებს.