ტკბილი საუზმე და დილის პროდუქტიულობა — რას ამბობს კვლევა?

ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ შაქრითა და ცხიმით მდიდარმა საუზმემ შესაძლოა შეამციროს დილის სიფხიზლე და გონებრივი პროდუქტიულობა.

კვლევა ჩატარდა Hyogo University-ში და გამოქვეყნდა ჟურნალში Food and Humanity.

რა შეისწავლეს მეცნიერებმა?

კვლევაში მონაწილეობდა 13 ჯანმრთელი სტუდენტი ქალი. მათ სხვადასხვა დღეს მიიღეს ორი ტიპის საუზმე (დაახლოებით 500 კკალ):

1. დაბალანსებული საუზმე – ბრინჯი, თევზი, კვერცხი, ბოსტნეული და ხილი
2. „სწრაფი“ საუზმე – დონატი და ტკბილი რძიანი სასმელი (მაღალი შაქარი და ცხიმი)

მეცნიერებმა შეაფასეს:

• სხეულის ტემპერატურა
• გულისცემის ცვალებადობა
• ყურადღება და დაგეგმვის უნარი
• სიფხიზლე და ძილიანობა

 რა არის ვეგეტატიური ნერვული სისტემა?

ვეგეტატიური (ავტონომიური) ნერვული სისტემა არეგულირებს ორგანიზმის უნებლიე პროცესებს:

• სიმპათიკური სისტემა – პასუხისმგებელია სიფხიზლესა და „მოქმედებისთვის მზადყოფნაზე“
• პარასიმპათიკური სისტემა – პასუხისმგებელია მოდუნებასა და „დასვენების რეჟიმზე“

დაბალანსებულმა საუზმემ გამოიწვია სიმპათიკური აქტივაციის ზრდა, რაც ასოცირდებოდა მეტ სიფხიზლესთან და უკეთეს კოგნიტურ შესრულებასთან.

ტკბილმა და ცხიმიანმა საუზმემ გამოიწვია პარასიმპათიკური აქტივობის დომინირება, რაც დაკავშირებული იყო მეტ ძილიანობასთან და დაგეგმვის უნარის შემცირებასთან.

რატომ შეიძლება შეგვიმციროს სიფხიზლე ტკბილმა საუზმემ?

• შაქარი იწვევს სისხლში გლუკოზის სწრაფ ზრდას, რასაც მოჰყვება სწრაფი ვარდნა
• ეს „შაქრის რყევა“ შეიძლება ასოცირდებოდეს დაღლილობასთან
• მაღალი ცხიმიანი საკვები ანელებს მონელებას და შეიძლება გავლენა მოახდინოს ენერგიის სტაბილურობაზე

მიუხედავად იმისა, რომ შაქარი იწვევს დოფამინის ხანმოკლე მატებას (რაც შეიძლება დროებით გააუმჯობესოს განწყობა), ეს ეფექტი მოკლევადიანია და არ აუმჯობესებს გრძელვადიან კონცენტრაციას.

რას ნიშნავს ეს პრაქტიკაში?

თუ გსურთ:

• მეტი კონცენტრაცია
• სტაბილური ენერგია
• უკეთესი დაგეგმვის უნარი

უპირატესობა მიანიჭეთ:

• ცილას (კვერცხი, თევზი, იოგურტი)
• რთულ ნახშირწყლებს (მთელი მარცვლეული)
• ბოსტნეულსა და ხილს
• ჯანსაღ ცხიმებს (თხილი, ავოკადო)

მნიშვნელოვანია გახსოვდეთ

• კვლევა მცირე ზომის იყო (13 მონაწილე)
• საჭიროა დამატებითი ფართომასშტაბიანი კვლევები
• ინდივიდუალური რეაქცია საკვებზე შეიძლება განსხვავდებოდეს